Tanja en Björn.

Vanmiddag vond ik een fel rood ballonnetje met een wit glinsterend lintje en dit hartje in de tuin.Volgens Eliane zijn ze net getrouwd en hebben een huis in Oosterhout gekocht . Eliane Googelde "bjorn en tanja" met als resultaat:

'Woonpark Oosterhout
Wij, Bjorn en Tanja, hebben een woning gekocht kavelnr 446, Type aranchio, Ritorno! bewoners kavelnr 447 kennen Wij al. We zijn Erg benieuwd wie er naast ... www.woonpark-oosterhout.nl

De website van het woonpark werkt nu niet. Ik Googelde "Tanja & Björn" en kreeg een ander resultaat. Toch maar de Gemeente Oosterhout mailen dat Tanja en Björn hun ballontje bij mij kunnen afhalen?

Bewijs.

Vrijdag 28 april schreef ik dat de Pinksterbloem voorkomt in bossen, graslanden en moerassen. Een foto van mijn grasveldje bewees voor een derde de juistheid van deze bewering. Nu ik de Pinksterbloem in het vijvertje van mijn tuin ontdekte, kan ik in ieder geval de boeken gelijk geven want bomen staan hier ook veel.
Het was deze week angstwekkend stil op mijn weblog. Dankzij een nieuwe harde schijf en hulp van Michiel en B@ttum Computers werkt alles weer en lijkt de wereld weer normaal voor mij. Afschuwelijk die dagen zonder computer, alles is anders. Paardrijden zonder paard, fietsen zonder fiets, leven zonder computer, ik kan dat echt niet hoor!

Vive la République!

Onder de kreet 'Vive la République' trok ik vandaag, op koninginnedag, deze excellente witte wijn open. Ik kreeg deze fles laatst van Aaltje en moest beloven die in mijn eentje te drinken, want te velen weten echt niet wat ze naar binnen slokken en dat zou bij deze wijn een doodzonde zijn. Helaas moet ik Aaltje gelijk geven. Gisteren heb ik bij traiteur Rog in Deventer, een oudleerling van me, een heel lekker hapje gekocht. Wat vreselijk arm zijn de mensen die geen vis en schaaldieren lusten of kunnen eten. Wat een geluk heb ik gehad dat Erica van lekker eten hield en een mooie wijn waardeerde. Afgelopen dinsdag zag ik een geweldig programma van Wouter Klootwijk over mosselen en oesters. Klootwijk aan Zee(RVU), het water liep me in de mond. Proost!

Pinksterbloemen.

Pinksterbloemen komen volgens de boeken voor in bossen, graslanden en moerassen. Dankzij Erica ook in onze tuin. Op fietstochten nam ze in de uiterwaarden dikwijls een plantje mee en nu staan er elk jaar meer in onze tuin Deze foto nam ik zojuist om 18 uur, het is weer koud en de zon achter de wolken, maar de pinksterbloemen trekken zich daar niets van aan. De pinksterbloem bloeit het mooist een maand voor Pinksteren.

Thijlbert

Gisteren had ik een gesprek via Skype, tegelijk met Thijlbert in Alice Springs en Michiel en Eliane in Toronto. Zeer bijzonder en ik dank de computerindustrie. Vanmorgen vond ik deze elektronischebrief in de computer, Erica en ik ontvingen hem 3 dagen voor mijn verjaardag in 2000.

Ik heb vijf dagen lang een gedeelte van de Chinese muur gevolgd, van Yulin tot halverwege Heshan, een afstand van ongeveer 35 kilometer. Ook al is er voor degene die gewoon
de woestijn in loopt in eerste instantie niets te zien behalve zandduinen en struikgewas, de richting waarin de muur loopt is gemakkelijk te vinden door de ruines van de
wachttorens te volgen. Dan blijken er lemen kammen als drakenstaarten uit het zand omhoog te rijzen, ten zuiden van de muur zijn de resten van forten te herkennen en onder
de wachttorens ligt rommel, enorme zwarte bakstenen (gelijk aan de Ming-stenen van de stadsmuur hier in Xi'an), scherven van aardewerk en glas. Men gebruikt de kant-en-
klare lemen torens als grafheuvels voor de doden. Dat verklaart de rommel onderaan; men offert voedsel en drank uit aardewerken schalen en flessen.

Op dag twee waait er een stofstorm die het uitzicht verkort en mij noopt een uit Nederland meegebracht stofmasker te dragen. Vriendelijke dorpsbewoners geven mij water. De muur
is grotendeels bedolven door zandduinen.

Dertig kilometer buiten de industriestad Yulin trekt bij noordenwind de smog weg, de zon schijnt feller, het uitzicht is weidser. De plaatselijke bevolking knot de bomen en de struiken die in de woestijn groeien en oogst de tenen. Ik haal water uit irrigatiekanalen en riviertjes.
Een gedeelte van de muur wordt gebruikt als weg, ik word langzaam ingehaald door een driewieler-pickup-truck. 's Morgens blijkt mijn watervoorraad vast te zitten in de fles, stijf bevroren. Stom! Ik had het in een pannetje moeten bewaren. Tijdens de wandeling rennen regelmatig hazen door het landschap.

's Nachts waait het af en toe en op de morgen van 5 januari verwacht ik dat het geritsel op de tent zand zal zijn van een tweede stofstorm. Maar nee, het heeft gesneeuwd! Het landschap lijkt ineens veranderd van onherbergzaam in sprookjesachtig. Sneeuw dient voor de afwas om water te sparen. Ik verlaat de muur en wandel door een schitterend winters landschaap door een twintig meter diepe canyon met grotwoningen. Kinderen spelen op het ijs, een jager hoopt een haas te betrappen. Een scherpe lemen naald rijst als een eiland omhoog. Ik zie een keurig geveegd pad steil omhoog kronkelen, vlechtwerk van wilgen-of iepentenen en een televisieantenne. Er wonen mensen in deze naald.

Keurig tijdens lunchtijd kom ik in een groter dorp en bestel een flinke maaltijd van obergine/ei, bosui/varkensvlees, gestoomde broodjes en rijst. Dezelfde dag lig ik al in de slaapbus naar Xi'an.

Plan voor de komende dagen:
Morgen 7-1 met de trein naar Guangzhou (Canton),
aankomst 8-1.
8-1 Of 9-1 met de veerpont naar Aomen (Macao),
aankomst de zelfde dag.

Hartelijke groeten, Thijlbert.

Opa van

22 April 1989 werden Erica en ik oma en opa. Ik was alleen thuis en om 06.30 belde haar kersverse vader. Ik werd compleet high. Kennelijk ziet het lichaam kans om op heel enerverende momenten stoffen aan te maken die de hersenen denken nodig te hebben. De foto is van haar zestiende verjaardag. Zaterdag werd ze zeventien, volgens haar de beste verjaardag tot nu toe. Ouders en broer waren vertrokken en ze gaf een meidenfeest voor haar vriendinnen. Eind volgende maand komt ze bij me logeren. Ik ben al aan het oefenen om nu niet high te worden of hooguit beperkt high.

Familieberichten, vervolg

In de familieberichten van woensdag leek het leven, afgezien van het teloorgaan van mijn grootvaders kapitaal, zo slecht nog niet. Nu moet ik echter over nog meer tegenslagen van de familie vertellen.
Mijn oom Willem Adriaan, hier op de foto, kreeg in het leger tuberculose, en werd onmiddellijk ontslagen. Duizenden is dat overkomen, zo gauw TBC geconstateerd werd kreeg een militair ontslag. De overheid kon in die tijd zelf nog bepalen wat goed en slecht was.
Mijn oom kwam weer bij zijn ouders in Goes, besmette ook hen en alle drie stierven.
In de Haarlemmermeerpolder ontkwamen mijn ouders aan de toen nog dodelijke tuberkelbacil. Van de tak van mijn grootvader zijn mijn zonen Michiel en Thijlbert, mijn kleinzoon Otger en ik nog de (mannelijke) genendragers. Het voortbestaan van deze (mannelijke) familielijn zal hoogstwaarschijnlijk nu van Otger afhangen!

Familieberichten.

In de negentiende eeuw besloten drie ondernemende broers Duvekot het eiland Walcheren te verlaten en de wijde wereld in te trekken. In Goes, op het schiereiland Zuid-Beveland, startten zij met een stalhouderij, een graanhandel en een kruidenierszaak. Alle drie bedrijven kwamen tot grote bloei. Mijn grootvader (van de stalhouderij) kocht Russische obligaties en verloor daarmee in 1917 zijn kapitaal.
In de tweede helft van de negentiende eeuw, werd vooral op het platteland, dikwijls belegd in Russische spoorweg- en staatsobligaties. Die werden aanbevolen als een veilige investering, wat inderdaad gedurende meer dan een halve eeuw het geval is geweest. Maar na de Russische revolutie van 1917 kelderden deze effecten snel in waarde.
Mijn grootouders Willem Adriaan Duvekot en zijn vrouw Mientje Mol waren beiden zeer welgesteld toen ze elkaar leerde kennen. Toen Mientje voor de eerste keer met de Tilbury werd opgehaald door grootvader om kennis te gaan maken met mijn overgrootouders en familie had ze zich met het mooiste goud, zilver enzovoort behangen dat ze had. Ze moest goed voor de dag komen en zeker niet onderdoen voor haar aanstaande familie. Volgens mijn vader heeft ze die slag om de rijkste sieraden met voorsprong gewonnen.
Willem en Mientje hadden twee zonen, de oudste (Willem Adriaan, mijn naamgenoot) werd na zijn studie in Delft officier. De jongste, mijn vader, begon als jonge boer op een pachtboerderij in de Haarlemmermeerpolder. Helaas weet ik niet precies hoe lang mijn ouders daar gewoond hebben. In ieder geval woonden zij al een poos in Borssele toen mijn tweelingbroer Piet en ik in 1935 werden geboren. Mijn oudste broer Adrie (1920) is in de Haarlemmermeer geboren.
Zonen van de andere twee broers van mijn grootvader trokken naar Zuid Afrika en Zuid Amerika. Het is dus niet echt verwonderlijk dat mijn zonen in Canada en Australië wonen.

De Bazel.

In de afgelopen week zou je gaan denken dat Gerard Reve de ontdekker van het katholicisme was. Ik bedoel dan het katholicisme als jus voor het dagelijks bestaan. Nee, toen ik 28 maart in het Gemeentemuseum Den Haag was maakte ik deze foto. Het is de eerste bureaustoel van De Bazel (1869-1923). Architect De Bazel werkte van 1889 tot 1895 voor het architectenbureau Cuypers. Hij maakte deze stoel in1894. De stoel kreeg de naam 'Egyptische Stoel met Katholieke Trekken'! De stoel is van eikenhout en leer.

Pasen 1959.

Pasen 1959 ging ik met Erica naar Borssele om voor het eerst mijn moeder te bezoeken. Een zeer belangrijke dag, beviel Erica mijn moeder en andersom?
Om de omstandigheden optimaal te maken had ik geen Morris Minor, maar een Ford Taunus (veel duurder) gehuurd. Ik had een kamer aan de Amsterdamse Veerkade en de garage was om de hoek aan het Spui. In de Ford zouden we 's middags met mijn moeder een ritje door de 'Zak van Zuid-Beveland' kunnen maken wat zij zeer op prijs zou stellen.
Half negen 's morgens was ik met de auto aan de Laan van Nieuw Oost-Indië 260 . Ik zette de auto recht voor het tuinhekje belde aan en daar was ze, in haar mooiste jurk. Ik hield het portier voor mijn 'koningin' open en ja, ik zou haar 's avonds weer veilig thuis brengen.
Die paasdag werd een groot succes, alles verliep zoals ik vurig had gehoopt. De foto is van die dag, genomen in de wei tegenover het huis van mijn moeder. Het paard is van de familie Van de Velde, waar ik 19 maart over schreef.
Het was voor Erica de eerste keer in een wei met koeien en paarden. Voor de foto moest ze even alleen staan, dat is duidelijk aan haar houding te zien.

Vrienden.

Vrienden in Borgen namen gisteren de definitieve beslissing hun huis te verkopen. Het staat nu bij Funda op internet te koop. Erica en ik hebben hier vele, vele malen gelogeerd en heerlijke dagen met onze "oudste" vrienden meegemaakt. We leerden elkaar in 1959 kennen in het eerste hoge flatgebouw (10 verdiepingen) van Delft. Michiel en Thijlbert zijn daar geboren, Bieslandsekade 168. Voor Ton en Aaltje gisteren dus een grote beslissing, bij mij roept het een 'mer à boire' aan herinneringen op.
Voor Ton en Aaltje is de cirkel rond. Begonnen in een torenflat in Delft en straks in een appartement in een flatgebouw in de randstad!

De bosuil.

Vannacht werd hier weer intensief gejaagd door de Bosuil. Duidelijk zijn er nog geen jongen. Lessen voor de jonkies in effectief jagen is het mooiste wat je kunt meemaken vooral bij volle maan. Nu ik geen kippen meer heb en dus geen kippenvoer en dus geen muizen is de jacht in de tuin hier afgenomen. De Bosuil komt in meerdere kleurslagen voor. De uilen hier zijn grijzig. Wat ik zo wonderlijk vind is dat ze er zo bij krijsen. Als mens denk je 'laat ik nou stil zijn, dan horen die muizen me niet', maar nee hoor luid roepend komen ze aanvliegen. Buizerds doen dat ook, gelukkig maar want daardoor kunnen wij ze zo goed zien.

Isaac Babel

Eerelman, Russische halfbloed.
Michiel kreeg gisteren voor zijn verjaardag "The Collected Stories of Isaac Babel" cadeau en Eliane plaatste een schitterende foto van Babel(1894-1940) op haar blog. Ik gok dat het paard op die foto een Russische halfbloed is, vandaar deze Eerelman. Op zoek naar het boek van Babel dat Erica kocht, en in een van onze boekenkasten staat, vond ik de herinneringen van Konstantin Paustovskij. Paustovskij(1892-1968) schrijft over dezelfde tijd als Babel en ook in zijn boeken lees je de afschuwelijke geschiedenis van Rusland van de eerste helft van de vorige eeuw. Stalin liet Babel door Beria vermoorden. Paustovsky heeft, wonder boven wonder, alles overleefd.

Max Ernst.

Vanavond naar mijn schaakclub DSG Pallas, daarom een schaakfoto.
De Duitse kunstenaar Max Ernst (1891-1976) ontwierp deze schaakstukken voor een tentoonstelling in 1944 in New York . Hij woonde in het begin van de vorige eeuw in de kunstenaarswijk Montparnasse van Parijs. Hij schonk dit bord en stukken aan zijn vriend Marcel Duchamp, waar ik 23 maart op mijn blog over schreef.

De uiterwaarden.

Vanmiddag om vijf uur in Gorssel. Meestal bereikt het water hier in de uiterwaarden 10 tot 14 dagen later zijn hoogste stand dan in Duitsland . Het zal dus nog wel wat stijgen.

DE WAARHEID.

April blijkt de maand van de filosofie en het thema is 'De Waarheid'. Ik weet dit weer eens uit het NRC handelsblad. Wat zou ik zonder die krant moeten?
Vanmorgen probeerde ik dus over de filosofie van 'de waarheid' na te denken. Een grote hulp daarbij was het boekje 'De verdwaalde collectie' van Lien Heyting, waarin zij schrijft over de schilder Kazimir Malewitsch en zijn werk. Heyting trok me uit de modder, ik was al een paar dagen in een rothumeur. Door Lien Heyting of Malewitsch werd ik weer vrolijk, ging koffie zetten, en lachte tegen Theo.
Dat rothumeur begon zaterdag toen ik een zwaar beledigende brief ontving, zo ondervond ik dat tenminste. Niet alleen beledigend voor mij ook voor de nagedachtenis aan Erica, daardoor kwam die brief extra hard aan. Wanneer de schrijver niet de bedoeling heeft gehad te beledigen is het een heel domme man. Gelukkig kon ik er niet alleen met Michiel en Eliane goed over praten, maar ook met vrienden. Ik ben natuurlijk ook een verwende man. De mensen zijn altijd heel aardig en lief tegen me. Ik heb geen ervaring met belediging, botheid, domheid en smerigheid. Malewitsch heeft helaas in zijn leven wel veel ellende meegemaakt. De hele Russische revolutie, de opkomst van het communisme enzovoort.
Malewitsch leefde van 1879 tot 1935. Malewitsch is de uitvinder van het suprematisme, ik zie geen kans even uit te leggen wat dat is. Hierboven ziet u dat het kunsttijdschrift DE STIJL in 1922 op de voorpagina een afbeelding bracht van 'Zwart vierkant'. Zwart vierkant is een van de beroemdste schilderijen van de abstracte kunst. Als ik nu even heel kort door de bocht mag: Malewitsch dacht met 'Zwart vierkant' de absolute waarheid van de kunst gevonden te hebben. Nu begrijpt u dus mijn stukje van vandaag!

Carel.

Carel komt de laatste tijd weer eten. Op het moment van de foto zaten er drie katten te eten. Theo binnen en Zwartje en Carel buiten, omdat ik maar twee bakjes heb eet Carel van een bordje.

Naar Parijs?

Het NRC Handelsblad drukte gisteren deze beroemde Odalisk af (in kleur 30x17cm). Janneke Wesseling bespreekt de tentoonstelling over Ingres die nu in het Louvre is te zien.
Ik ben een beetje allergisch voor besprekingen van kunsttentoonstellingen. Zeker zijn er kunsthistorici die heel mooi en goed over kunst kunnen spreken. Waarschijnlijk speelt mijn boerenverstand me parten. Voor dat boerenverstand is er maar een criterium: 'wat vind ik van dit schilderij?' Wel ben ik blij dat de krant die besprekingen geeft en ik zo te weten kom wat er allemaal te doen is. Dus toch: dankjewel Janneke.
Een prachtige tentoonstelling, helaas maar tot 15 mei. Misschien biedt de NS iets aan?
Tip: blijf even doorklikken. Klik na tentoonstelling op Enter the exhibition en daarna weer op bv. 1806-1824 enz.

Zelf doen.

Zojuist zelf mijn INR-waarde gemeten (2,8). INR staat voor International Normalized Ratio, de antistollingwaarde van mijn bloed. Met dit apparaat meet ik die nu zelf. Mijn streefwaarde is tussen 2,5 en 4,0. Ik stuur per e-mail mijn waarde naar de trombosedienst in Deventer en van hen hoor ik dan mijn medicatie. Die is bij mij zeer constant: meestal 1 tablet fenprocoumon 3 mg. De pen op de foto slaat een gaatje in mijn vinger en ik laat één druppel bloed op de juiste plaats op de strip vallen. Dat laatste is bij mij niet eenvoudig, ik krijg weinig bloed naar mijn vingers. Met veel kunst en vliegwerk produceer ik tenslotte een voldoende grote druppel voor de meting.

DE NAAKTE WAARHEID.

L'Atelier.
Vanmiddag was ik in het Gemeentemuseum in den Haag.
Het doel van mijn reis was de tentoonstelling 'De Naakte Waarheid' Courbet en het 19e-eeuwse naakt.
Een prachtige tentoonstelling. De catalogus: 'Courbet is de vader van het Realisme en een belangrijke schakel in de ontwikkelingen van de schilderkunst'.
Courbet zorgde in zijn tijd voor veel schandalen . Het naakt was geen taboe in de 19e eeuw maar wel het bloot. Courbets naakten waren bloot, (vies) vlees. Zijn naakten hadden geen geëxalteerde houdingen en zijn modellen waren echte mannen en vrouwen. Veel van de naakten van Courbet zijn uitgesproken erotisch.
De tentoonstelling begint provocerend in de stijl van Courbet door vóór de entree van het zalencomplex apart zijn 'L'Origine du monde' te hangen. Dit was de eerste keer dat ik dit beroemde schilderij in het echt zag. Ik heb de bezoekers een poosje gadegeslagen, de meesten geneerden zich kennelijk en bleven er maar kort bij stilstaan. De vrouwen bleven langer stilstaan dan de mannen!
Door op een gekleurd woord te klikken krijgt u het bijbehorende schilderij.

ANDERE TIJDEN.

Vandaag een moderne odalisk in het NRC Handelsblad. De zwoele oosterse muziek is vervangen door harde rock uit de laptop. Haar afspraken komen nu tot stand via internetdaten. Eliane heeft haar linkervoetje, dat zo mooi door Ingres is geschilderd, helemaal heel gelaten. Een meesterwerk van Eliane, Ingres kon gewoon doorschilderen maar Eliane moest haar helemaal aankleden.

De verjaardagen.

De verjaardagen komen eraan. Zoon Michiel en schoondochter Eliane zijn nog vóór 21 april jarig en kleindochter Piffin is net na die datum jarig. Voor de astrologen hebben we hier dus met twee rammen en één stier te maken.
In de jaren zeventig maakten Erica en ik voor verjaardagen van goeie vrienden dikwijls een horoscoop. Erica beschreef hun karakter en ik tekende een plaatje van de stand van de zon en de planeten op hun geboortedag. Voor mij was het nog een flinke klus want dat moest toen nog met de hand, dus met tabellenboeken. Deze horoscopen waren natuurlijk verbluffend juist!
Het sterrenbeeld Orion en de Stier zijn in deze tijd nog net laag in het westen te zien. Over het hoe en waar van de sterrenbeelden heb ik 17 januari het een en ander verteld. Wel hebben we nu de planeten Mars en Saturnus duidelijk aan de hemel. Mars is op weg om in het westen onder te gaan, maar Saturnus is de hele nacht te zien. Trek in gedachten de ecliptica (de baan van de zon) dan ziet u bovenin in het zuiden heel mooi het sterrenbeeld Leeuw. Ga vandaar langs de ecliptica naar het westen dan komt u bij Saturnus en nog verder langs dezelfde baan bij de rode planeet Mars.
Ik moet nu naar Marian die wordt vandaag achttien!

David Hockney.

Mr and Mrs Clark and Percy. 1970
Gisteren kocht ik bij Van Someren & Ten Bosch in Zutphen "Portraits" van David Hockney. Schitterende reproducties, vele kwamen in aanmerking voor een plaatje op mijn blog. Hockney heeft bijvoorbeeld prachtige schilderijen en tekeningen van zijn ouders gemaakt. Voor mij als schaker is er een tekening in kleurpotlood van Man Ray uit 1973. Hockney maakte die tekening in 1973 in Parijs, Man Ray was toen 83. In de eerste helft van de vorige eeuw waren Marcel Duchamps, Max Ernst, Man Ray en Jacques Villon niet alleen beroemd als kunstenaar maar ook als "chess addicts". Duchamps heeft zelfs enkele jaren de kunst opzij gezet en uitsluitend geschaakt. In de jaren twintig speelde hij aan het tweede bord van Frankrijk met naast zich aan het eerste bord Aljechin! De kunstenaar Max Ernst heeft bijvoorbeeld heel beroemde schaakstukken gemaakt. Ik zal daar binnenkort op mijn blog wat van laten zien. Op 28 oktober schreef ik ook over Marcel Duchamp en Man Ray. Eliane maakte me op dit boek attent en zij maakte op haar scanner ook deze afbeelding voor me.

Zo hoort het.

Gisteren plaatste het NRC handelsblad dit beroemde gedicht midden op de voorpagina. Lof voor de redactie die weet hoe het hoort.
In 1933 werd de oude Waalbrug gebouwd en Nijhoff publiceerde dit gedicht in 1934. Sinds 1996 ligt er een nieuwe brug, de "Martinus Nijhoffbrug" naast de oude Waalbrug die nu wordt gesloopt.

Willem van de Velde.

Onze plaatselijke dichter Nicolaas Veter reageerde onmiddellijk op mijn blog van gisteren. Hij wees me op dit mooie schilderij van mijn bijna naamgenoot, dankjewel Nicolaas.
http://rijksmuseum.nl/images/assets/web/P-SK-C-244-00?coulisse

Bijna een ander.

Tweelingbroer Piet in mijn vaders linkerarm.
Januari 1935. Vrienden van mijn ouders, de familie Van de Velde een boerengezin schuin tegenover onze boerderij, hadden één kind. Hun dochter Mina of Mientje was een heel lief meisje dat ik goed heb gekend. Dolgraag wilde de familie Van de Velde nog een tweede kind en dan eigenlijk een zoon die het bedrijf later kon overnemen. Ook Mientje wilde graag nog een broertje, zij was zes toen ik geboren werd.
In de vroege avond van 9 januari werden mijn tweelingbroer Piet en ik geboren. De dokter en mijn moeder hadden geen idee dat er een tweeling op komst was. Een half uur na mijn geboorte riep mijn moeder de dokter terug naar de bedstee (hij was met mijn vader in de keuken een borrel gaan drinken) en werd Piet geboren.
Mijn moeder bleek te weinig melk voor twee te hebben en ik moest op geitenmelk. Mijn broertje Piet was zwak en hij had de moedermelk hard nodig. Mijn vader kocht een melkgeit en de tweeling Piet en Wim waren veilig.
Tja veilig wel, maar op een ongewone manier. Mijn ouders vertelden mij later dat er zeer uitvoerige gesprekken met de (heel goeie) vrienden Van de Velde zijn gevoerd over mij. Mijn ouders overwogen om mij door hun vrienden te laten overnemen. In gesprekken met de dokter bleken er toch veel praktische bezwaren en in de dagen na mijn geboorte werd het toch ook steeds moeilijker om afstand van mij te doen.
Hadden mijn ouders, de dokter en hun vrienden Van de Velde vooraf geweten dat er een tweeling op komst was en nog wel twee jongens, dan ... zou er hoogstwaarschijnlijk geen Willem Adriaan Duvekot geboren 01-09-1935 te Borssele hebben bestaan.
Door het vrij vroege overlijden van mijn ouders ben ik nooit in de gelegenheid geweest met hen als volwassene hierover te spreken. Dat had ik graag gedaan want het is een fascinerende geschiedenis. Waarschijnlijk had ik ook dan kinderen en kleinkinderen gehad maar wie waren zij geweest?
Ik sprak hierover gisteren mijn schoonzuster die deze week 79 werd. Zij is van mening dat in die tijd en zeker in de 19e eeuw dergelijke "transacties" veel meer voorkwamen dan wij weten. Het feit dat mijn ouders dit zo vergaand met hun vrienden bespraken zou er op kunnen wijzen dat mijn schoonzuster gelijk heeft!
Kinderwens is van alle tijden. Het idee dat door de mogelijkheden van de moderne geneeskunde de kinderwens is toegenomen lijkt mij onzin.
Negen januari 1940 bracht bakker Dieleman een grote taart "Wim en Piet 5 jaar!" Piet en ik kregen laarsjes aan en ploeterden door een dik pak sneeuw naar de familie Van de Velde om hen te bedanken, we werden feestelijk binnengehaald. Bijzonder lieve mensen en mijn schoonzuster wees me daar gisteren ook nog eens op.

Geheim?

In het NRC Handelsblad stonden gisteren twee boekbesprekingen naast elkaar. Janet Luis schrijft zeer lovend over het derde boek van Nicolien Mizee, En knielde voor hem neer. Schoondochter Eliane tekende er een geweldige illustratie bij. Direct naast dit artikel plaatste de krant Elsbeth Etty's recensie van de nieuwste roman De verering van Quirina T, van L.H.Wiener.
Waarom noem ik beide artikelen zo expliciet?
Omdat er iets, verborgen of bewust niet genoemd (geheim?), verzwegen wordt door zowel Luis als Etty. Ik ben nog bereid te geloven dat Luis en Etty van niets wisten, maar dan heeft de chef van het boekenkatern Pieter Steinz de artikelen naast elkaar laten plaatsen. Dat alles toeval is geloof ik niet.
Wat is er aan de hand?
Ik denk dat de romanfiguur Quirina T van Wiener de schrijfster Nicolien Mizee is! Mizee en Wiener komen beiden uit Haarlem. Wiener was leraar op een gymnasium in Haarlem. Mizee verlaat op haar vijftiende vroegtijdig het gymnasium. Ook de romanfiguur Quirina T verlaat op haar vijftiende, wegens familieomstandigheden (zie het boekje van Witteman dat ik hierna noem) het gymnasium. Quirina T is in de roman van Wiener een intelligente en beeldschone leerling van de hoofdfiguur. Ik gok dat Nicolien op haar vijftiende intelligent en beelschoon was.
Wie meer wil weten zal Mizee en Wiener moeten lezen. U kunt trouwens ook over Nicolien terecht in het boekje 'Erfstukken' van Paul Witteman, dat ter gelegenheid van de boekenweek is uitgegeven.

Geheim Dagboek.

O. Eerelman. Het Holsteinsche paard.
In de serie 'Geheim Dagboek', die in de jaren negentig bij Bert Bakker uitkwam, schrijft Hans Warren veel over mijn oudste broer Adrie ('Willem' in de dagboeken) en ook meerdere keren over mijn familie. Ik wil daar al een poos op mijn blog over schrijven, maar ik heb zo'n groot reservoir aan herinneringen dat ik geen beslissing kon nemen over het wat en hoe.Vandaag een begin.
In 'Geheim Dagboek' 1939-1940 schrijft Hans op 15 mei 1940: '(...) 's Middags ben ik naar Willem gegaan die tijdelijk op de hofstede van zijn grootvader verblijft. We tekenden er samen. Er werd weer heftig geschoten. Wanneer je de berichten mag geloven is Zeeland het enige deel van Nederland waar nog tegenstand wordt geboden. Vanmiddag zagen we hoe een Duits toestel neergeschoten werd, het stortte in zee(...)'.
Op 16 mei schrijft Hans over de wanorde in het Nederlandse leger: '(...) Na een lange zwerftocht vanuit Limburg, door Brabant, België, Zeeuwsch-Vlaanderen, Walcheren en Zuid-Beveland waren de mannen hier in Borssele terecht gekomen. Ze wisten absoluut niet waar ze naar toe moesten. Daar kwam bij dat Zeeland zich niet wilde overgeven, terwijl overal in Nederland de wapens al zijn neergelegd. (...)'.
Op 17 mei schrijft Hans: '(...) ik beperk me ertoe te zeggen dat de Duitsers vandaag in Borssele zijn aangekomen, dat de peilboot gegapt is door vluchtende Fransen vanmorgen ... en dat vanmiddag Middelburg is platgebombardeerd. Alles stond in brand, 's avonds was het een laaiende vuurgloed (...)'.
De aankomst van de Duitsers in Borssele maakte grote indruk op mij. Er werd een deel van onze boerderij door de Duitsers in beslag genomen om hun paarden te stallen. Ik had nog nooit zulke paarden gezien, ik kende alleen het Zeeuwse- en Belgische trekpaard. Waarschijnlijk heb ik een mix van Holsteiners, Oldenburgers, Mecklenburgers en Oost-Pruisische paarden gezien. In ieder geval een goeie reden om hierboven een Holsteiner te tonen.

Austerlitz.

De Nederlandse schrijvers komen in de boekenweek met literatuur over herinneringen aan de muziek. Schoondochter Eliane heeft in het boekenkatern van het NRC Handelsblad een meesterwerk verricht door zes auteurs in een sextet te vereeuwigen. Het zijn van links naar rechts Joost Zwagerman, Jan Donkers, Adriaan Jaeggi, Martin Bril, Chris Willemsen en Bernlef.

Met Bernlef komen bij mij ook de herinneringen. Bernlef is een pseudoniem, hij is geboren als Hendrik Jan Marsman. In 1957 verbleef hij drie maanden in het militair hospitaal Austerlitz.

Austerlitz is een legendarisch experiment van het ministerie van defensie in de jaren vijftig. Defensie wil dat graag vergeten, want de bedoeling van Austerlitz is volledig mislukt.

Wat gebeurde er allemaal? Ik zal er iets over vertellen.Van oktober 1956 tot circa maart 1957 werd ik -als dienstweigeraar- om de veertien dagen van de ene militaire cel naar de andere militaire cel overgeplaatst omdat dat men bang was dat een verblijf van langer dan 14 dagen psychische schade zou toebrengen. Bedenk dat dit speelde vóór de wet 'gewetensbezwaarden' van 1965.

Bij elke aankomst in weer een nieuwe cel vroeg ik een gesprek aan met een psychiater. Defensie was verplicht zo'n gesprek te verzorgen, maar deed dat nooit. Pas in februari of maart 1957 kreeg ik een gesprek, in Breda. De man wist ook niet meteen raad en gaf toe dat het gesol met mij langs al die kazernes een waanzinnige situatie was. Maar ineens dacht hij aan Austerlitz : "Wil je niet een soort vakantie van drie maanden? Je bent dan eens een poos uit die cellen en kunt nadenken over hoe het verder moet. Er zitten daar een heleboel collega's van mij en het enige dat je verplicht bent is in het kamp blijven, anders haalt de MP je weer op". Ik stemde toe en verbleef drie maanden in een fantastische omgeving. Stel je voor, een prachtig bos met op grote afstand van elkaar zes zalen met zes tot acht "patiënten" per zaal. Een zeer divers gezelschap. Op mijn zaal bijvoorbeeld een beroepsmilitair die gek was geworden in Korea, een architect, een bioloog, ikzelf, dienstweigeraar in verband met de Nieuw-Guineapolitiek van Luns en twee dienstplichtigen die echt niet geschikt waren om als soldaat wat dan ook te doen. Continue observatie van een psychiatrische zuster, die dag en nacht een psychiater kon oproepen. Wat deden we bijvoorbeeld? Een van de eerste zondagmiddagen staat me nog heel helder voor de geest. Prachtig weer en we hadden zelfs bier, waarschijnlijk van die blonde werkster die via haar vriend van alles voor ons kon versieren.

Ideale omstandigheden voor een mooie stunt. We sleepten een bed naar buiten en de twee dienstplichigen gingen erin liggen, poedelnaakt en in innige omhelzing. De jongens van de naastliggende zaal en wij er bier drinkend omheen. Homo's werden in die tijd uit militaire dienst geweerd en wij wilden allemaal maar wat graag getuigen dat onze maatjes zo homofiel waren als het maar kon. De zaalzuster werd erbij gehaald en de dienstdoende psychiater kwam langs. Echt een leuke zondagmiddag, en voor 1957 toch heel ongewoon. Bernlef is na mij in Austerlitz geweest, maar wel in hetzelfde jaar. Het hospitaal heeft niet lang bestaan, het verslond geld en bijna niemand was na zijn verblijf geschikt voor de militaire dienst, hetgeen toch eigenlijk wel de bedoeling geweest was.

Morfine

Papavermelk

Zondagnacht kreeg ik tweemaal bezoek van een bijzonder aardige arts van de huisartsencentrale omdat ik een verkrampte spier in mijn heup had. Bij het tweede bezoek trok hij vastberaden de morfinespuit, de enige manier om een hardnekkige oude man plat te krijgen!
Oh wat een zaligheid, ik voelde een soort wolk door mijn lichaam trekken en kon alle pijn en problemen vergeten. Ja, in goeie oude tijden schijnen er heel wat huisartsen zelf ook dikwijls van gesnoept te hebben. Wat een heerlijk medicijn! In het ziekenhuis had ik al tweemaal eerder met dit wondermiddel kennis gemaakt toen gewone pijnstillers niet hielpen. Eenmaal kon ik zelf een pompje bedienen dat me nog van een extra dosis kon voorzien, fantastisch.
Morfine is vernoemd naar Morpheus, de Griekse god van de dromen.
In mijn jeugd heb ik in Zeeland heel wat papavervelden gezien, zowel op onze boerderij als bij mijn familie. Wij kinderen aten tegen oogsttijd het papaverzaad (maanzaad), door aan de bol te schudden kon je horen of het zaad al rijp was.
De morfine wordt uit de bol (slaapbol) gemaakt, als je daar in knijpt komt er een bitter melkachtig sap uit en daaruit kan dan morfine gemaakt worden.
In de Wikipedia vind ik:
De apotheker Friedrich Sertürner isoleerde in 1804 het alkaloïde morfine (C17H19NO3) als het werkzame bestanddeel van opium. Het morfinederivaat heroïne bezit de eigenschappen van morfine in alle opzichten in heviger mate en wordt in de Nederlandse geneeskunde niet toegepast. In het Verenigd Koninkrijk is dat wel het geval.
Vraag: waarom zie je hier en in de omringende landen al decennia lang geen papavervelden meer? Hoe kan Afghanistan dat zo goedkoop verbouwen?
Ik besluit met dank aan Friedrich Sertürner.

Postduiven.

Vandaag in het Boekenkatern van het NRC Handelsblad een bespreking van de tweede roman van Arjan Visser 'Hemelval'. De hoofdpersoon in Hemelval, Lode Bast, is duivenmelker. Eliane's illustratie, over drie kolommen, is een mooie combinatie van een postduif en Arjan Visser.
De tekening van Eliane doet me denken aan de postduiven die mijn tweelingbroer Piet en ik hielden na de tweede wereldoorlog.
Van 1945 tot '50 woonde ik met mijn ouders, zuster Nel en broer Piet in het Dijkhuis te Borssele. Wij woonden tijdelijk in bij broer Adrie die als waterbouwkundige verantwoordelijk was voor de veiligheid van de polder Borssele. Vóór Adrie was Warren, de vader van Hans Warren, de waterbouwkundige voor de polder Borssele geweest. Hans had onderaan de dijk een grote volière achtergelaten en Piet en ik begonnen daar postduiven te houden. Het eerste paartje kregen we van onze vader. Al gauw werd er met succes gebroed en kregen we ook duiven van anderen. Toen we vanaf '46 naar school in Goes gingen, namen we in een mand achterop de fiets wel eens duiven mee. Kort voor Goes lieten we ze dan los. Eerst werden er een paar rondjes boven ons hoofd gevlogen en als ze dan richting Borssele namen konden wij tevreden naar school. In '49 kwam er een gewelddadig einde ons duivenplezier toen een bunzing in een nacht alle twintig duiven doodde. Voor het naar school fietsen wilden Piet en ik de duiven gaan voeren en vonden we twintig lijkjes. De bunzing keek ons met grote ogen aan, we waren bang van hem. Dat was van korte duur natuurlijk want hij was heel snel verdwenen.

Excuses.

Sorry, sorry, sorry, ik bied mijn oprechte excuses aan. Een beetje persoonlijkheid in ons land biedt geregeld zijn excuses aan en nu kom ik pas. Ook hier bied ik mijn excuses voor aan.
Zondag 19 februari werd ik geïnspireerd door de bloei van de toverhazelaar, de krokussen, sneeuwklokjes en winterakoniet in mijn tuin. In een vlaag van opportunisme beweerde ik toen dat de winter voorbij was.
Als bewijs van mijn ongelijk ziet u hier een foto van vanmorgen 10.30 uur bij het verlaten van Zwolle.
Ik bezocht het ziekenhuis Wezenlanden voor het "uitlezen" van mijn ICD (Inwendige Cardio Defibrillator) en de controle van de daarbij ingebouwde pacemaker. De cardiologen weten niet goed raad met mijn AF's (Atriumfibrillaties, dat zijn boezemfibrillaties). Ik denk dat het een beetje tegen hun beroepseer indruist om een patiënt daarmee rond te laten lopen. Aan de andere kant is het een verrekt knap staaltje van ze dat ze mij in leven houden, ze willen daar ook niets meer aan verprutsen. Ze kunnen dat niet helemaal verbergen en dat zeg ik dan, en dan wordt er ontspannen gelachen!
Door de in maart 2005 nieuw geïmplanteerde computer met biventriculaire pacemaker is mijn ejectiefactor (dat is de pompfunctie van het hart) van 20 naar 25% gestegen. Als ze de AF's zouden kunnen stoppen dan zou mijn ejectiefactor nog flink kunnen stijgen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door mij een elektrocardioversie te geven, waarschijnlijk zou het resultaat bij mij slechts tijdelijk zijn en er zijn ook nadelen. Een elektro-cardioversie geven ze onder narcose, de boezems krijgen dan een elektroshock. Ik heb eigenlijk geen last van de AF's dus we laten het maar zo.
Het had vanmorgen aardig gesneeuwd hier in Gorssel, maar dat was echt niets vergeleken bij Zwolle. Toen ik uit het ziekenhuis kwam kon ik zonder hulp niet wegrijden. Er lag inmiddels meer dan 30 cm sneeuw en ik kreeg hulp van een man met sneeuwruimer om weg te kunnen rijden.

De overgang.

Sandro Botticelli. De geboorte van Venus, 1485 Uffizi, Florence
Altijd heb ik geleefd met de geruststellende gedachte dat Venus, de Romeinse godin van de liefde de mooiste en liefste was. Uit de zee geboren en door een zachte oostenwind op het strand geblazen. Waar die geboorte is geweest weten we helaas niet, want diegenen die dit meemaakten waren zo verpletterd door haar schoonheid dat ze niet meer wisten waar ze waren.
Afgelopen zaterdag werd dit beeld ruw verstoord door het NRC Handelsblad. In een paginagroot artikel kondigen Santje Kramer en Monique Snoeijen de OVERGANG van 1 miljoen Nederlandse vrouwen aan! Rampspoed, want mijn eigen schoondochter Eliane illustreerde dit door de godin van de schoonheid ook in de overgang te tekenen. Haar tekening is zo groot dat ik hem niet helemaal in de scanner krijg, u moet hier op Eliane klikken om te zien hoe het Venus nu vergaat.
Kramer en Snoeijen proberen het leed dat al die vrouwen te wachten staat te verzachten met allerlei tips. De industrie staat ook al klaar met okselpads, menopauzemode, pleisters, pillen en glijmiddelen. De Consumentenbond schreef een gids voor deze vrouwen om te overleven.
Zal ik maar naar Florence reizen en daarna op zoek gaan naar de plaats waar Venus in haar volle pracht aan land kwam en pas terug komen als dit landje door de zee overspoeld is?

Drie interviews.

Ik kom nog even terug op mijn weblog entry van gisteren (In Rotterdam). De drie interviews van Pieter Steinz met de genoemde auteurs hadden wel wat meer aandacht mogen krijgen.
Allereerst Annelies Verbeke, zelf vind ik vooral het tweede deel van haar roman Reus zeer sterk. Verbeke beschrijft daarin de reis van de (knettergekke) zusters Hannah en Kim naar Australië. Het is een ijzersterke persiflage op de moderne mens(toerist) die in het wilde weg de wereld rondreist naar de volgende esoterische beleving en op zoek zegt te zijn naar z'n ik of identiteit. Zo gaan de twee zusters de Australische woestijn in op zoek naar hun MOEDER! Ze komen bij de monoliet en in aanraking met aboriginalvrouwen. Steinz vroeg aan Verbeke of zij zich hier toch niet te ver van de realiteit verwijderde. Ik vond dat zelf juist zo goed van Verbeke, bij de "gekken" die ze beschrijft kent de waanzin echt geen grenzen. Annelies Verbeke gaf dat in haar antwoord aan Steinz ook heel duidelijk aan. Voor mij de genoegdoening dat ik als oude man zo'n hypermoderne auteur toch begrepen had.
Als tweede Hagar Peeters, zij was echt sterk en zelfverzekerd in dit interview. Haar antwoorden waren niet alleen terzake maar dikwijls ook om over na te denken. Ik geef hieronder het eerste gedicht uit haar laatste bundel, dat ze op verzoek voorlas.
In het derde interview met Johannes van Dam, over De dikke van Dam viel mij op dat hij net als ik een liefhebber van bloedworst is. Hij vertelde dat hij een antwoord had bedacht op de altijd wederkerende vraag 'wat vindt u nou het lekkerst?'. Zijn antwoord is dan aardappelpuree! Bedenk wel dat een goede aardappelpuree een kunst is. Van Dam gaf het publiek gelijk dat foie gras in deze tijd niet meer kan, hij eet het zelf ook niet meer. Voor de liefhebbers: er komt ook een Kleine Johannes!
Tot slot dan nogmaals Hagar:

VANNACHT KWAM IK MIJN OUDERS TEGEN

Vannacht kwam ik mijn ouders tegen,
twee bleke schimmen die naar elkaar
toe negen in het witte licht van een lantaarn.

Aan hun geluk te zien kon ik nog niet
geboren zijn. Ze waren jong en heel verliefd.
Een groot verdriet bedroefde mij
omdat ik wist hoe het zou verdergaan.

Zij schaterde om iets dat hij haar toegefluisterd had.
Hij lachte hard zoals hij nog vaak doet.
We wisselden een beleefde groet
En daarna scheidden zich weer onze wegen.

'Wacht maar', riep ik hen na,
wij komen elkaar nog wel eens tegen.
Gearmd gingen ze zwijgend om een hoek.

In Rotterdam.

Vanmiddag was ik in de kelder van boekhandel Donner in Rotterdam.
Pieter Steinz, chef van de boekenbijlage van de NRC, interviewde daar Annelies Verbeke, Hagar Peeters en Johannes van Dam.
Van Verbeke had ik haar laatste boek Reus gelezen en kende de tekeningen die Eliane voor de NRC over Verbeke had gemaakt. Van Hagar Peeters kochten Erica en ik in '99 haar debuutbundel Genoeg gedicht over de liefde vandaag. Johannes van Dam kende ik alleen uit de krant. In ieder geval was ik ruim voldoende op de hoogte van het een en ander om een interessante middag te hebben.
Steinz ken ik via Eliane vrij goed omdat zij wekelijks met hem de te portretteren auteurs bespreekt. Dankzij Skype hoor ik die telefoongesprekken helemaal en weet waar het om draait die week in literair Nederland. Omdat de telefoonhoorn in Toronto stuk is, staat het binnenkomende gesprek op de luidspreker en kan ik dus alles horen!
Ik kies voor de toegift Hagar, omdat ik een fan van haar gedichten ben en omdat ze daar in de kelder de mooiste was. Hier het eerste couplet van het gedicht waar haar debuutbundel naar genoemd is:

Genoeg gedicht over de liefde voor vandaag
want al schrijvend heb ik de liefde niet bedreven.
Het leven laat zich maar al te graag
liever beschrijven dan beleven.
Die jij van wie ik zo hoog opgeef
die leeft niet behalve zoals ik je opschreef.
Je kust en je verlaat zoals de windhaan draait,
mijn plaat steeds overslaat,
zoals, zoals men zegt, dat in het echte leven gaat.

Een dag met muziek.

"Nikitov". Van links naar rechts: Adam Good gitaar, Jelle van Tongeren viool, Jason Sypher bas en Niki Jacobs zang.

's Morgens is het moeilijk mezelf uit het alleen zijn op te trekken. Gelukkig dwingen de katten Theo en Kleintje me hardhandig naar de realiteit: etensbakjes vullen.
Op vrijdagmorgen helpt ook Lennerd me, hij doet dat zeker niet hardhandig. Het is heerlijk om de zangles met Schubert te beginnen en dan wel met een lied dat ik al een beetje ken, gisteren was dat Morgengruss van Wilhelm Müller:

Guten Morgen, schöne Müllerin!
Wo steckst du gleich das Köpfchen hin, als wär dir was geschehen?
.....

Nou dan komt mijn leven weer op gang, ik zie het mooie Köpfchen en ik word ongerust over wat haar misschien wär geschehen. Ja uh, je moet je wel inleven als je bij Lennerd zingt vind ik.
's Avonds bezochten Lennerd en ik de groep Nikitov. Op hun website (www.nikitov.com) kondigen zij zich aan met 'yiddish songs meet gypsy jazz...'. Het was een fantastisch concert, we hebben genoten.

De foto maakte ik in de pauze en zij wilden wel voor me poseren.

De Engelse volbloed.

Eerelman schrijft bij dit schilderij :
Het Engelsche volbloed paard, Englisches Pferd, Blood-Horse en Cheval Anglais de pur sang. Nu heet de Engelse volbloed in het engels: Thoroughbred.
Het ras is in 18e eeuw ontstaan. Drie historische hengsten uit het oosten werden gekruist met "Royal Mares". Deze drie hengsten Byerley Turk, Darley Arabian en Godolphin Arabian zijn de stamvaders van de Engelse volbloed.
De Engelse volbloed is een prachtig paard.Het ras is vooral op snelheid gefokt en van alle rassen is het ook het snelst. Die snelheid moet dit mooie dier duur betalen, de racewereld is niet vriendelijk. Dikwijls zijn deze paarden al heel vroeg versleten.

Het OOGSK

Van links naar rechts:
Ruud, Nicolaas Veter, Carla, Gerard en Peter.

Het Omstreden Open Gorssels Schaak-Kampioenschap.
Vanmiddag werd hier weer geweldig geschaakt. Onze plaatselijke dichter Nicolaas Veter had voor deze bijzondere gelegenheid een toepasselijk vers gemaakt:


Het OOGSK

Waar de uitslag zelden klopt
Het fanatisme nimmer stopt
Waar zo vrees'lijk wordt geleden
Waar stukken vliegen in 't rond,
Een paardenpaar,
De klokken dreunen krijgen,
Een bierglas sneeft,
De koffie of de wijn gaat om.
O, dat gedoe bij Willem D.:
De uitslag altijd krom.

Waar zo vrees'lijk wordt geleden
Bij die kamp zozeer omstreden
Waar de zwakste bovenaan staat
En de beste steeds beneden.

22 februari 2006/ Nicolaas Veter

Titelhoudster Carla moest haar ereplaats aan Ruud afstaan. Er is een dubbelrondige wedstrijd met
7,5 min. per speler per partij gespeeld. De uitslag:

Ruud 6,5 uit 10 partijen
Carla 6
Peter 5
Gerard 4,5
Evert/Willem 4

Helaas ontbrak vandaag Stephan, hij koos voor bridge. Bridge is nog geen 100 jaar oud en wordt niet zoals het schaken in alle lagen van de bevolking gespeeld. Het schaken behoort tot de Aziatische en Europese beschaving, het is meer dan duizend jaar oud. Vroeger werd het schaken alleen beoefend door ridders, jonkvrouwen, koningen en keizers. Nu speelt iedereen het. U zult begrijpen dat ik op korte termijn een bezoek aan Stephan zal brengen in de hoop dat hij nog te redden is.

Nieuwsshow.

Eliane is onmisbaar geworden voor de literaire wereld in ons land. Haar illustraties zijn een must voor belangrijke boekbesprekingen. Vrijdag stond er weer een geweldige tekening van haar, over drie kolommen, bij de bespreking van de boeken Kostbaar bezit en De ontsnapping van Naema Tahir en Heleen van Royen door Elsbeth Etty. Zaterdag noemde Martin Ros in de Tros Nieuwsshow haar illustratie in het NRC handelsblad nog eens extra 'een mooie tekening' toen hij het boek van Heleen van Royen besprak. Zowel Etty als Ros maakten Kostbaar bezit van Tahir met de grond gelijk er bleef echt geen spaan van heel. Aardig van Martin Ros om er op te wijzen dat Eliane zo'n mooi tekening had gemaakt.

Winterakoniet.

De toverhazelaar en de winterakonieten bloeien al een poos hier in de tuin. Nu doen ook de sneeuwklokjes en krokussen volop mee. De winter is echt voorbij.

Historische aankoop.

Met dit boek, waar ik zondag ook over schreef, blijk ik een zeer belangrijke historische aankoop gedaan te hebben. Rispens schrijft in dit boek onder andere uitvoerig over Debye en in het bijzonder over diens relatie met het naziregime. Wat Rispens schrijft is vandaag groot nieuws. De Universiteit Utrecht gaat de naam van haar Debye Instituut wijzigen en de Debye Prijs van de Universiteit Maastricht wordt niet meer uitgereikt. Het Niod controleerde wat Rispens over Debye schrijft en acht dat ook juist. Ik geef een voorbeeld uit Rispens boek. Op 9 december schrijft Debye aan het Deutsche Physikalische Gesellschaft:
Gezien de dwingende heersende omstandigheden kan het lidmaatschap van Rijksduitsejoden, zoals beschreven in de Nürnberger wetten, binnen het Deutsche Physikalische Gesellschaft niet meer voortgezet worden.
In overeenkomst met het bestuur roep ik alle leden op die onder deze definitie vallen mij hun uittreding mede te delen.
Heil Hitler!
Peter Debye, voorzitter.

Debye was van 1912 tot 1914 hoogleraar theoretische fysica in Utrecht, hij is in Maastricht geboren en ontving in 1936 de Nobelprijs voor scheikunde.

Japan

Vannacht keek ik op België 2 naar de documentaire Hitlers last submarine. De film gaat over de onderzeeër U-234 die als lading Uranium 235 en Plutonium 239 aan boord had. De duikboot bracht dit nucleaire materiaal van Duitsland naar Japan. Het was de bedoeling dat Japan er een kernbom mee zou vervaardigen. De U-234 was de meest geavanceerde onderzeeër die de Duitsers ooit hadden gebouwd en was nog onderweg naar Japan toen Duitsland capituleerde. De Amerikanen bereikten de onderzeeër als eerste toen de kapitein zich overgaf en zijn positie bekendmaakte. De lading werd naar Los Alamos in New Mexico gebracht waar men toen eindelijk voldoende splijtstof had om de bekende bom te maken. Zo kwam dus de splijtstof toch nog op zijn bestemming!! De rillingen lopen toch langs je rug als je hieraan denkt. Mijn levensfilosofie blijft 'de werkelijkheid kun je niet bedenken'.
Toen ik zojuist (12 uur hier) me bij ICC (mijn Internet schaakclub) meldde voor een vluggertje werd het weer Japan. Ik had wit en won met het Morra-gambiet. Mijn tegenstander Hamlet-jp (nickname) schreef: 'GG WitteBison, handshake from Yokohama, Japan.
To mate or not to mate: that is the question.'
Heerlijk toch zo'n land waar we geen problemen mee hebben.

Boeken

Vorige week zaterdag gaf Carla me de schaakroman Dame Gambiet van Walter Tevis te leen. Ik was direct gecharmeerd van het boek omdat voorin Yeats geciteerd wordt met een couplet uit 'Long -legged Fly'. De mooiste schaakroman is waarschijnlijk De verdediging van Nabokov, maar ook Tevis heeft een heel aardige roman geschreven. Tevis is goed op de hoogte van het schaken en de geschiedenis van het schaken, het boek dateert van 1984.
Dan lees ik tegelijkertijd nog drie andere boeken . Alle drie geen zware kluiven dus ik behoor gelukkig te zijn. Chess Bitch waar ik al over schreef is een geweldig leuk boek en leest als een trein en heeft veel illustraties die ik niet kende.
Met onze plaatselijk dichter Nicolaas Veter sprak ik over Amerika en daarom kreeg ik van hem Amerikanen zijn niet gek van Charles Groenhuijzen te leen, een heel onderhoudend boek.
Het meest 'intellectuele' boek van de vier is Einstein in Nederland - Een intellectuele biografie. Als je zoals ik gefascineerd bent (blijft) door de 'de tweede Gouden Eeuw' dan is dit boek 'ein gefundenes Fressen'. De 'tweede Gouden Eeuw' slaat op de periode 1870 - 1920 waarin de natuurwetenschappen in Nederland een enorme bloei beleefden en het in ons land Nobelprijzen regende. Ook in dit boek blijkt Einstein niet zo'n aardige man. De schrijver, Dr. Sybe Izaak Rispens, laat bijvoorbeeld zien dat in Leiden het driemanschap Ehrenfest, Lorenz en de Sitter een grote inspiratie bron is geweest voor Einstein. Het is zelfs de vraag of Einstein zonder hen wel de geweldenaar was geworden zoals we hem nu zien, maar denk maar niet dat Einstein hen in een van zijn publicaties noemt. Ik zal maar weer twee exemplaren van dit boek bijbestellen!

Affaire Goudstikker.

Het NRC Handelsblad stond gisteren vol met artikelen over de teruggave van 202 kunstwerken aan de erven-Goudstikker. In een voortreffelijk artikel laat oud-hoogleraar Arnold Heertje zien hoe een beschamende zaak (ondanks de teruggave) dit voor ons land is. Het is Nederland op zijn allerkleinst. Het Boijmans Van Beuningen reageerde opgelucht, het museum moet maar één schilderij teruggeven. Zij waren bang voor zes schilderijen en twaalf tekeningen. Wie mij kent begrijpt dat ik de teruggave van het Booijmans met speciale belangstelling volg, want hier hebben we hem en haar weer: Zeus en Europa.
Het gaat om Kustgezicht met de roof van Europa (1647) van Claude Lorrain.
Lorrain was een bijzondere kunstenaar, hij begon als bakkersleerling en vertrok al jong naar Rome om daar het decoratie-schilderen te leren. Hij was een self made man en heeft zich opgewerkt als de eerste en grootste schilder van het klassieke landschap van zijn tijd. Zijn werk werd eerst niet aangekocht door de intellectuele wereld omdat het maar een eenvoudige werkman was, maar wel door de adel! Vooral Filips de IV van Spanje kocht zijn landschappen. Lorrain geldt nu als de "ontdekker" van het landschap in de gouden eeuw.

Gustav Klimt

Portret van Adèle Bloch-Bauer

Velazquez

Het toilet van Venus.

Oorspronkelijk had ik het plan vandaag de Kunsthal in Rotterdam te bezoeken voor de tentoonstelling Henri de Toulouse-Lautrec Parijs bij nacht. Ik bedacht me en ging koffie drinken bij vrienden en een dagje luieren. Gelukkig, want nu zag ik een mooie BBC-documentaire over het Toilet van Venus van Velazquez (de Engelsen noemen dat The Rokeby Venus, ik vind dat een vreselijke naam). Maar de Engelsen hebben het schilderij nu eenmaal en gelukkig kunnen wij het daardoor in de National Gallery in Londen bekijken.

Het was feest op de TV want onmiddellijk daarna was er de documentaire “Gustav Klimt. Oorlog om een meesterwerk” van de Avro. Daarin vertelde de 85-jarige Maria Altman over haar familie die door de nazi’s van al haar bezittingen werd beroofd. Haar oom, de rijke industrieel Bauer verzamelde kunst en bezat o.a. zes meesterwerken van Klimt. Hij en zijn mooie jonge vrouw Adèle ontvingen veel kunstenaars in hun huis en Klimt was een persoonlijke vriend van hen. Adèle poseerde dikwijls voor Klimt. Zoals wij hier in Nederland de Goudstikker affaire hebben zo had Oostenrijk de zaak Bauer. Oostenrijk heeft die vorige maand verloren en ook Nederland zal de gestolen kunst teruggeven aan de Erven Goudstikker.
Adèle Bloch-Bauer was een tante van Maria Altman. Maria begeesterde mij, vooral omdat wanneer zij sprak je op de achtergrond een prachtige bas Schubert hoorde zingen. Hij zong An die Musik en Du bist die Ruh, de muziek is heel mooi met het gesprek verweven. Ik heb absoluut geen weerstand tegen zulke kunst (de combinatie Klimt,Maria, Adèle en Schubert) en ga onmiddellijk plat!

De invasie.

Eliane wees me erop dat het schaakgehalte van mijn blog de laatste weken hoog was. Deze foto van Erica heeft zelfs een, weliswaar verborgen, zeer hoog schaakgehalte. Toen ik nog voorzitter van Pallas was ontvingen Erica en ik "de Engelsen" met hun Nederlandse gastgezinnen een middag of avond bij ons thuis. De foto is genomen op een moment dat er circa acht Engelsen in onze tuin tegen idem acht Palladianen een vluggertjeswedstrijd spelen.
Erica overdenkt waarschijnlijk: 'hoe doen we dat straks met het eten(?), nou ja laten we er eerst maar bier en jenever ingieten dan wijst het zich vanzelf wel!'. De Schaaklink Londen-Deventer bestaat nu al meer dan 25 jaar en vindt omstreeks Pinksteren plaats, dit jaar gaan wij naar Londen.

Carla en de vrije wil.

Carla heeft gisteren de prijs voor de mooiste reactie op mijn weblog, tot nu toe, gewonnen. Ik had 's morgens geschreven over het artikel "Zonder de illusie van de vrije wil wordt alles zinloos" van Beatrijs Ritsema. Prompt belde Carla mij en vroeg me 'bel ik jou nu uit vrije wil?'. Ja, dat vind ik een geweldige reactie. Ik ga haar zo snel mogelijk de prijs brengen. Hier zie je Carla tijdens een simultaan die ze een aantal jaren geleden gaf op het Grote Kerkhof in Deventer.

Pallas

Een donderdagavond bij Pallas. Gisteren speelden er weer meer dan dertig clubleden, vooral ook veel jeugd. Op deze foto van een paar weken terug zie je op de voorgrond, achter de zwarte stukken, Redzo Brkic, op de rug met zijn rechterhand zijn hersenen activerend Stef Boog en met bril Eddy Sander. Zelf speelde ik gisteren met zwart remise tegen Radboud de Roos. Radboud is een van onze sterkste schakers en ik was dus best tevreden.

De vrije wil.

In het NRC Handelsblad schreef Beatrijs Ritsema gisteren een artikel onder de kop: "Zonder de illusie van de vrije wil wordt alles zinloos". Ritsema is sociaal psycholoog en schrijfster. Nu de wetenschap weer eens een stap vooruit is en is vast komen te staan dat de vrije wil niet bestaat, slaat kennelijk bij sommigen de angst weer toe. Deze reactie is al duizenden jaren oud, vooral religies reageren meestal erg spastisch op vooruitgang van de wetenschap. Wat Ritsema gisteren schreef is leesbaar tot de laatste alinea, dan verlaat plotseling het logisch denken haar: 'De ontmaskering van hetgeen ons menselijk maakt (vrije wil, bewustzijn, het gevoel van ikkigheid) als een illusie mag dan een wetenschappelijke waarheid zijn, maatschappelijk gezien is zo'n waarheid desastreus. Er valt geen maatschappij drijvende te houden, geen kind op te voeden, geen relatie aan te gaan, als je niet kunt uitgaan van het idee dat mensen een vrije wil hebben, ....enz.'
Ach Beatrijs wij mensen hebben nu al zo'n 150.000 jaar overleefd, zonder vrije wil blijkt nu. Het besef dat de vrije wil een constructie in onze hersenen is zal niet onze ondergang worden, integendeel. Vergroting van intellectuele kennis heeft ons nog altijd vooruitgang gebracht