Nog een foto van het etentje van vrijdag 8 april ter ere van Michiels verjaardag in een Cambodjaans restaurant in Toronto. Kleindochter Piffin en kleinzoon Otger zijn goed zichtbaar, evenals de rechterhand van Michiel. Eliane maakte de foto.

Otger had gisteren een etentje met zijn familie omdat zijn vader jarig was. Deze mooie vissen worden niet gegeten!

Luiwammesen.

plaatjesarchief Erica
Uit de reactie van Mieke van Kerkhove uit Gent blijkt de foto van de twee varkens boven mijn stukje over de jaarlijkse slacht in Borssele ernstige misverstanden te geven.
Mieke gaat er, logisch na het lezen over de slacht, vanuit dat die varkens dood zijn. Nee, de foto heb ik uit een reportage van de National Geographic, hierboven zie je een van de twee, van de omstreden foto, vragen of je hem/haar nog wat wilt krabben.
De twee bij het slachtverhaal liggen te luiwammesen, daar mag geen misverstand over bestaan. Tot mijn tevredenheid staat luiwammesen in het groene boekje en mag je als Nederlander dus ook best luiwammesen!

plaatjesarchief Erica

This 4.5-inch-high ceramic figure holding a human heart, from about 1000 B.C., piqued the interest of amateur art historian Gordon Bendersky at an Olmec art exhibition at Princeton University. A cardiologist by profession, he was surprised that it depicts the aorta, on the right, the pulmonary artery, and both ventricles. Bendery thinks it is the earliest anatomically accurate image of human heart.

Dan ook nog maar even over mijn hart.
Allicht wekte ik de indruk dat de operatie van 23 maart nogal veel ellende gaf, dat is onjuist. Dinsdag 22 maart, de dag voor de operatie, kreeg ik direct allerlei onderzoeken en voor een katheterisatie, waarbij de druk bij mijn longen en hart gemeten moest worden werd ik naar een operatiekamer gebracht.
Bij het zien van die kerels en de bekende apparaten knapte ik geweldig op! Ook kreeg ik weer extra vertrouwen in de operatie voor woensdag. Er stond een bijzonder aardig (en deskundig leek mij) team op me te wachten.
Bij een katheterisatie krijg je alleen een verdoving in de lies dus je kunt alles volgen en lekker meepraten. Van iedereen een hand en de voornaam en aan de slag. De cardioloog was in een uitstekend humeur en al gauw bleek dat hem die avond een heerlijk etentje te wachten stond. Favorieten werden uitgewisseld en al snel konden we een aantal typische Hollandse toppers onderscheiden: stamppot van raapsteeltjes met spekjes, rauwe andijviestamppot met spekjes, kapucijners met speklapjes, pekelvlees en mosterdsaus. Bij deze heerlijkheden hoorde een stevig rode Bordeaux en het water liep ons in de mond.
Nu er toch een cardioloog bij de hand was vertelde ik dat het zoutarme inmiddels redelijk onder de knie had, maar het gemis van de diverse heerlijke soorten spek wel eens jammer vond, “nee man, op zo’n dag neem je gewoon twee van die cholesterolverlagers, daar kan geen speklap tegen op!” Mijn dag kon niet meer stuk natuurlijk.
Dat had ik ook wel nodig want na de operatie ’s woensdags was ik wel uitgeteld, ook de donderdag nog. Bij het ontslag die donderdag kreeg ik nog een probleempje mee:
De technici, artsen en verplegers konden het niet eens worden of ik nog wel auto mocht rijden.
Na een ICD-implantatie mag de patiënt 6 maanden geen auto besturen, maar hoe is dat nou na vervanging van een ICD? Of ik dat zelf eerst wilde nagaan.
Vrijdags aan de slag. Mijn verzekering en de Gemeente (die de nodige vergunning uitgeeft) wisten het niet, nee, daarover stond niets in de voorschriften.
Tenslotte belde ik het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheid) in Rijswijk, daar weten ze alles van autorijden. Na vele medewerkers belandde ik tenslotte bij een man die zijn verantwoordelijkheden kennelijk niet meer kon (of wilde) ontlopen. Tja hij begreep mijn vraag volledig. Ik voelde door de telefoon dat hier iets ongewoons gebeurde, ook voelde ik een ongewone hersenactiviteit aan de andere kant.
“Meneer Duvekot, afgelopen dinsdag droeg u een ICD en mocht u wettelijk auto rijden. Nu drie dagen later draagt u een (eigenlijk) betere ICD. In die tussentijd bent u niet geschokt. Natuurlijk mag u dus autorijden!”
Zeventig jaar oud en dan mag je het mee maken dat voor jou zo uit het vuistje wetgeving wordt gemaakt (ik rook gewoon dat het zo ging) en ik viel van trots zowat van mijn stoel. Hij mag een lintje, maar daar zal ik als republikein dan niet bij zijn.

plaatjesarchief Erica

Opa vertelt verder.

Ik schreef over het najaar op de boerderij in Borssele. Een enorme gebeurtenis in november(slachtmaand) voor ons kinderen was de slacht. Er waren altijd tenminste twee varkens: de zeug die in het voorjaar de biggetjes kreeg en het slachtvarken. Het slachtvarken (“het varken”) was als mannelijk biggetje niet verkocht en al vroeg gecastreerd. Dikwijls liep het varken los op het erf en tweelingbroer Piet en ik probeerden dan op zijn rug (de zeug werd met rust gelaten) te rijden. Als een van ons dan in de mestvaalt terecht kwam was het moeilijk thuis komen. Soms lukte het om met touw zo’n goedzak een soort tuig om te doen, dan konden we vrij lang op zijn rug blijven. De dag van de slacht was de slager al vroeg present. Piet en ik verscholen ons ergens en de slager was een beul, moordenaar, enz. Wel wilden we alles zien en in ieder geval moest het varken met één steek dood zijn. Was het zover, dan was ook de slager meteen onze vriend, want er viel bij hem wel wat te halen. Eerst werd in een emmer het bloed (uit de halssteek) voor de bloedworst opgevangen. Dan werd in een groot strovuur het varken onthaard en daarna gewassen. Tegen die tijd verschenen alle kinderen uit de buurt. Het varken werd op een ladder gehangen met de kop naar beneden en de slager sneed voor alle kinderen een zwoerd en daarop kauwend moesten we dan naar school.
Zo’n kersverse zwoerd was het lekkerste wat je kon bedenken, het had nog een lichte rooksmaak van het strovuur. Mijn moeder en de helpende buurvrouwen werkten heel hard op slachtdag.
Hammen werden gerookt, karbonades en allerlei andere delen van het varken verdwenen in weckpotten en Keulse- potten. Leverworst, bloedworst en verse worst werden diezelfde dag gemaakt. De poten en oren en de mooie krulstaart ( één van de kenmerken van het ras NederlandsLandvarken) werden gekookt. Aan het eind van de dag kregen Piet en ik de blaas voor de “koenkelpot”, Zeeuws voor rommelpot. De koenkelpot is een Keulse pot (zo’n pot waar Piggelmee met zijn vrouwtje in woonde) overspannen met een varkensblaas. In het midden was door de blaas een rietje gestoken, door dat rietje heen en weer te bewegen ging dit “muziekinstrument” in een lage toon brommen. In mijn herinnering was bij ons de Keulse pot vervangen door een literblik. Nu ik toch wat details probeer te achterhalen vraag ik me af wat in weckpotten en wat in Keulse potten ging. Misschien weet Jenny, een van mijn trouwe lezeressen en ook nog een echte Huishoudlerares, het?
Dankzij die slacht kon er ’s winters regelmatig lekker worden gegeten, sommige gerechten zijn in deze tijd geheel verdwenen.

Met Kerst en Nieuwjaar werd met de koenkelpot langs de huizen gegaan en gezongen. Met zusje Nel en Piet heb ik dat nog gedaan, je kreeg dan een cent of meer. Een liedje dat ik me grotendeels herinner luidt:

'k Ên zò lank mie de koenkelpot elóópe
'k k Ên gin centje om 'n bróódje te kóópe
Allebakkerij, allebakkerij,
Gee m'n 'n centje, dan ga'k vôbij.

Een Hollandse klomp.

Op klompen

Opa vertelt weer van vroeger.
In Borssele liep iedereen op klompen behalve de schoolmeester, de dominee, de veldwachter en de burgemeester. Binnen liep je op je sokken of op klompensokken, dat zijn leren muiltjes die je in een beetje klompenwinkel nog altijd kunt kopen. Als de bodem van de klomp bijna doorgesleten was, werd de klomp een zeilbootje, een geweldig stuk speelgoed, zodat een klomp eigenlijk het eeuwige leven had.
De eerste keer dat Piet en ik met klompzeilbootjes speelden, en die ik me goed herinner, is najaar 1939. Najaar, want de voorraad voederbieten voor de hele winter lag op het erf achter de koeiestal, toegedekt met stro en daar overheen een dikke laag klei. Die klei kwam uit de sloot die rondom de berg was gegraven en tegelijkertijd ervoor zorgde dat de bieten droog bleven. Zo’n kleilaag was inderdaad ondoordringbaar.
Het moet dat najaar flink geregend hebben want de sloot stond vol water. Piet en ik lieten onze bootjes varen en hadden het naar onze zin, totdat de gladde klei en mijn enthousiasme me rechtvooruit de sloot deed induiken. Piet redde mijn leven door zo hard te schreeuwen dat mijn vader er onmiddellijk bij was. Mijn vader vertelde later dat alleen mijn beentjes boven het water uitstaken. Zelf herinner ik me nog heel goed dat mijn handjes in de klei vastzaten. Dit moet de eerste keer geweest zijn dat mijn beschermengel zich met mij bemoeide.
Wat mij altijd veel plezier doet, en waar ik ook een beetje trots op ben, is dat zowel Michiel en Thijlbert als de kleinkinderen op klompen hebben leren lopen.

Een Amsterdamse KLOMP.

KLOMPEN

Het gewone leven, met het gezonde(boeren)verstand, daar heb ik vandaag wel weer zin in! Een prachtig symbool voor dat leven lijkt mij de klomp.
Voor ik nader inga op de klomp wil ik mijn lezers bedanken die me de laatste dagen aanmoedigden met “hup Willem” en “Proficiat met jouw verrijzenis”. Een steuntje in de rug is me zeer aangenaam. Ook blij ben ik met reacties. Mijn treinschaak had ik nog maar net geplaatst of Carla mailde me de naam van mijn tegenstander op de foto: Arthur Kruize. Idem een dag later Eric Goedhart die er ook de correcte spelling van de “Crystal Palace Chess Club” aan toe voegde en het jaar van handeling:1988. Zij beschikken niet alleen over een gezond verstand maar ook over een “absoluut” geheugen, dat is iets geweldigs in deze tijd waar iedereen alleen nog maar iets kwijt kan op de Harde Schijf. Vanwege het mooie weer moet ik nu eerst gaan fietsen om die vermaledijde hartspier beter onder controle te krijgen, maar ik beloof jullie gauw terug te komen voor de klomp.

Ik ben er weer! Dit is mijn nieuwe ICD met een drie geleider systeem. Afgelopen woensdag geïmplanteerd. De operatie is volledig geslaagd. Ik heb het vooraf onderschat, en was na afloop kapot. Nu moet mijn hart wennen aan het feit dat het goed aangestuurd wordt. Het maakte er, de laatste tijd, met het pompen maar een potje van en wordt vanaf nu door mij en deze Guidant weer in het gareel gedwongen. Het kan een poos duren voordat het keurig doet wat wij (de computer en ik) willen. Deze ICD met ingebouwde pace-maker is ruim 7 bij 5 cm, 11mm dik en weegt bijna een ons.

Marian.

Vrijdag 25 maart is Marian jarig, ze wordt dan zeventien. Op de foto is ze ongeveer drie maanden oud. Marian en Margot (zie wat ik 1 januari plaatste), dat zijn de meisjes die van circa 1995 tot ongeveer 2001 voor mijn pony's zorgden. Met Marian en Margot heb ik enorm veel plezier gehad. We hebben samen tochten gemaakt over de Gorsselsche Heide, Marian op Liesje (zie de foto's van 15 febr.), Margot op Suzy en ik op Kylian mijn paard.
Ik herinner me een keer dat de Gorsselsche Heide voor een groot deel onder water stond en Suzy tot aan haar buik door het water moest. Maar die Pony's en de meisjes gingen, geweldig! Een andere keer had ik ze achterin de auto en gingen we naar de zadelmaker in Klarenbeek en zongen ze de hele rit"als Sijsjes". Ik was en ben dol op die twee.

Treinschaak.

Dit jaar zal van 27- tot 31 mei de 27ste Link tussen de Chrystal Palace Chess Club uit Londen en het Deventer Schaak Genootschap Pallas plaatsvinden. Deze keer ontvangen wij de Londense schaakvrienden. Hier een foto uit de jaren tachtig van de vorige eeuw in de trein van Hastings naar Londen, met Pallas op weg naar Palace. Naast me mijn zoon Michiel en tegenover hem Eliane, zij reisden mee voor een weekend Londen bij onze vriend Jeremy. Ik ben alweer aan het schaken met iemand van Pallas, maar wie was dat ook al weer? Misschien weet Eric het?

De upgrade van mijn ICD en pacemaker. Aanstaande woensdag krijg ik een derde geleider onderin de rechterkamer. Op internet kan ik daar geen plaatje van vinden, maar dit is wel heel duidelijk lijkt me.

Reacties.

Het mooist zijn natuurlijk de reacties op mijn blog, dan word ik tenminste gelezen. Tal en het zwembad waren nog maar net geplaatst of Eliane reageerde al met deze sterke schaakscène. Bedankt Eliane. De tekst zegt:
Jolly Jumper and his master (although not a chess master) Lucky Luke.
From the feature film Lucky Luke: Daisy Town.

Leon de leeuw.

Illustratie Erica.
Eergisteren was Erica voor een routinecontrole bij Leon, onze huisarts. Ik was ook mee en met een bloedruk van 130/80 en een uitstekende pols, ging Leon's aandacht wel erg snel van Erica naar mij. Dat vonden Erica en ik in ieder geval.
Leon maakte zich geweldig kwaad dat ik nog steeds op de wachtlijst stond voor een upgrade van mijn ICD. Hij zou onmiddellijk na het spreekuur Elvan (mijn cardioloog in Zwolle) bellen en nog niet vloeken, maar dat kon hij niet eens beloven.
Wij hadden niet verwacht dat een brullende leeuw zo veel invloed heeft. Vanmorgen al belde Zwolle, dinsdagmiddag 22 maart word ik opgenomen en woensdagmiddag (23 mrt.) geopereerd. Als zich dan geen complicaties voordoen kan ik donderdag naar huis!

Evenals de ganzen achter de ultralight weer een prachtige foto uit het plaatjesarchief van Erica. Gisteravond verloor Pallas 1 met "het kleinst mogelijk verschil". Gerard en Ruud wonnen, Astrid, Henk en ik remise, maar Carla, Radboud en Willem Wubs verloren. Nee, niemand is iets te verwijten, we hebben echt alles uit de kast gehaald, "tot op het bot gespeeld". Van mijn eigen partij eigenlijk meer genoten dan van vele winstpartijen, leuke ideeën van beide kanten enz. Misschien genoten deze Russen in het zwembad van Moskou nog meer?

Drie Schaakreuzen.

Vanavond heb ik een belangrijke schaakwedstrijd. Om in de stemming te komen een foto van drie geweldige schakers uit de vorige eeuw. Geller annalyseert met Stein en Tal kijkt toe. Let op de klauwhand van Tal die zelden op foto's van hem is te zien. De linkerhand van Stein zegt "maar dan heb je toch ook niets meer!", Geller kan daar duidelijk niet onderuit. Tal bedenkt dat hij nog tegen Stein moet en dat er maar weinigen als Geller zijn, hij zal er nog flink tegenaan moeten. Tal won dit toernooi (gedeeld). Ik maakte deze foto in het Interzonale toernooi 1964 te Amsterdam.

In de uiterwaarden langs de IJssel maken de ganzen zich alweer op om noordwaarts te gaan, het gaat net als de vorige jaren weer lang duren voor de definitieve beslissing valt.
Heel andere problemen hadden de ganzen van dit plaatje in Canada. De twaalf tamme ganzen van Bill Lishman vlogen 14 juli 1988, na drie jaar oefenen, voor het eerst in V-formatie achter zijn ultralight. Weer veel later nam een van hen zelfs de koppositie van hem over zodat zijn toestel in een vleugel-positie wat kon uitrusten!
Maar zo mooi mag het leven nou ook weer niet zijn. Bill kwam al snel in aanvaring met de Canadian wildlife officials omdat naar hun mening deze gedomesticeerde ganzen zich zouden kunnen mengen met de wilde, met alle gevolgen van dien.

SERENDIPITEIT, vervolg.

Gerard wees me al eerder op het oude sprookje over de Drie Prinsen van Serendib, daar moest de herkomst van het begrip Serendipiteit liggen. Nu komt Erica met de oplossing(?) uit de National Geographic van juli 1982:
Pinpoints of light-pilgrims'lamps-reveal the trail up 7,360-foot-high Adam's Peak in Sri Lanka. Islams holds that Adam left a giant footprint here after being expelled from Eden. During his sixth voyage Sindbad was shipwrecked on the island, then known as Serendib-the source for the word "serendipity". Sindbad's serendipitous finds included rubies and pearls.

Overspel.

Eliane vandaag met een meesterlijke tekening in het NRC Handelsblad. Met haar ganzenbord vanavond overspel spelen?
De voorpagina van Leven &cetera gaat over overspel. Erica en ik volgen in Utrecht bij evolutiebioloog Jan van Hooff een serie van acht colleges over "De Mens en zijn Verwanten", ook Jan (ja) laat er geen misverstanden over bestaan natuurlijk. Leuk is dat toevallig (?) vorige week zaterdag hetzelfde NRC Handelsblad op de voorpagina van het Zaterdags Bijvoegsel een intervieuw had met Jan van Hoof f en sociaal psycholoog Bram Buunk over het dier Ruud Lubbers. U begrijpt nu wel dat de ballen van Lubbers helemaal binnen de schema's van de evolutiebiologie vallen. Niets aan de hand en zeker ook niet met dat overspelgedoe.
Wel lijkt het mij verstandig snel vandaag die NRC te kopen want dit spel kan wel eens heel populair worden!
Ben je niet geestelijk gehandicapt als niet-NRClezer?

DE DORSMACHINE en

DE WELPUT

Doe de welpomp zingen
wat diep in de aarde sliep
ten dagelicht kwam springen
het klare water diep

Dit gedicht van Ida Gerhardt staat op de dorpspomp van Gorssel. De foto van de antieke dorsmachine kreeg ik in 1999 als ansichtkaart “Battage à l’ancienne” van de buren, Hannie en Wim, uit Corrèze.
Najaar 1942 werd bij ons op de boerderij in Borssele met precies zo’n machine gedorst. Tweelingbroer Piet en ik waren toen bijna acht jaar en een evenement als het dorsen was een feest. Voor de arbeiders die mijn vader hielpen was er extra lekker eten en drinken en dus ook voor ons en de buurkinderen.
De dorsmachine stond op “d’n dêêl” (de Deel). De aandrijvende stoommachine stond buiten aan de voorkant van de boerderij. Vanuit “t’vek” (lett. vak, hier de afdeling in de boerenschuur waar het nog niet gedorste graan (of hooi, stro enz.) wordt opgestapeld), werden de te dorsen schoven aangevoerd zoals op de foto. De stoommachine had een verticale ketel en ik kan van dat type geen duidelijke foto vinden.
Aan de zijkant van deze dorsmachine bevinden zich de afsluiters waar het gedorste graan in jute zakken afgetapt wordt (de schone korrel zonder kaf dus). Aan de achterkant van de dorsmachine wordt het stro en het kaf gescheiden uitgeblazen.
Al gauw vormde zich op die manier een enorme berg tarwestro achter de boerderij waar Piet, het buurjongetje Jewannes (Johan) en ik heerlijk in konden spelen.
Op een bepaald moment begon ik ineens in die stroberg naar beneden te glijden. Automatisch sloeg ik mijn armen uit om mijn val te stuiten, tot ik met beide handen aan de ronde betonnen rand van de Welput hing! Ik wist onmiddellijk waar ik was en in welke toestand. Zo hard als ik kon begon ik
“ help, help, help....” te roepen onafgebroken.
Tot mijn vreugde, maar ook tot m’n schrik verscheen vrij snel het hoofd van Merien boven de welput. Merien (Marinus) was geestelijk gehandicapt en voor de schoolkinderen de dorpsgek.
Merien: “wa doei di?”
Ik: “Merien ‘k ange in de welle, ì-ìl me druut”
Nog eenmaal herhaalde zich precies dezelfde vraag en mijn antwoord.
Er was geen tijd meer tussen nu (redding door Marinus) en de dood en dat realiseerde ik me haarscherp. Ook haarscherp zie ik het gelaat van Marinus nog boven mij. Marinus koos voor het NU, pakte mijn armen en tilde mij eruit. “ Zaajut nooit mì doe?” “Nê merien, kza ‘t nooit mì doe”
Als een pijl uit een boog vloog ik naar mijn moeder in het woonhuis en zeer kort daarna vloog zij als een furie naar de boerderij, waarop alles stil gelegd werd en de welput en omgeving veilig gesteld.

De reddingsboot.

Naar aanleiding van mijn verhaal over de watersnoodramp in 1953, dat ik vanmiddag plaatste, had ik een gesprek met de kleinkinderen Piffin en Otger.
Zij wezen er mij terecht op dat net als vóór 1953 het onderhoud van de dijken in ons land weer ernstig verwaarloosd wordt. Vanuit hun land, Canada, hebben zij een objectievere kijk op wat hier gebeurt dan wij. Zij verwijten de politici dat die alleen nog aandacht en geld besteden aan de bestrijding van het terrorisme en daarmee andere zaken, die een veel groter gevaar zijn, negeren. Zij stelden dat het niet zou helpen de politici hierop te wijzen want die zien alleen de waan van de dag.
Hun oplossing was de burgers laten zien wat er gebeurt, of eigenlijk niet gebeurt.
Wanneer de Rotterdammers, als protest tegen de politiek en voor hun eigen veiligheid bij een stormvloed, een reddingsboot aan hun huis hangen moet Den Haag wakker worden. Natuurlijk hebben Otger en Piffin gelijk. Otger heeft vanmiddag nog ( bij hem vanmorgen) een duidelijk fotomontage gemaakt die ik hierbij plaats.
Meer hierover op:
www.duvekot.ca/eliane
onder Hansje Brinkers

De watersnoodramp van 1953

De ondergelopen gebieden.

De watersnoodramp 1953.

Mijn kleinkinderen vragen mij hierover te schrijven.
In de nacht van zaterdag 31 januari op zondag 1 februari vond een van de grootste natuurrampen uit de Nederlandse geschiedenis plaats. In Zeeland en Zuid-Holland braken op tientallen plaatsen dijken door en verdronken mensen en dieren.
Vanaf circa vier uur in die nacht kwamen de eerste noodsignalen uit het rampgebied.
Hoe moet je je zo’n stormvloed voorstellen? Ik citeer uit het boek “De ramp”:
In de woonkamer stond het water al boven de knieën. De vrouw was al op de overloop. De man zou nog even een tas grijpen, maar binnen enkele tellen was het water nog een halve meter gestegen en drukte de deur dicht. De vrouw trok, de man duwde, zij konden hem niet meer bewegen. Zij moest vluchten en hij verdrinken aan de andere kant van de deur. Op Tholen zag een man zijn vrouw en twaalf kinderen verdrinken.
Na al die jaren zijn de verhalen nog nauwelijks te lezen en veel foto’s te verschrikkelijk om te zien. In de loop van zondag 1 februari begon het tot de rest van Nederland door te dringen wat er aan de hand was.
Die zondag heb ik in Haarlem, waar ik studeerde, geprobeerd zoveel mogelijk over Zeeland te weten te komen. Al snel begreep ik dat de polder Borssele (de rode stip geeft het dorp Borssele aan), waar ik opgegroeid ben en mijn familie woonde, gespaard was gebleven. Mijn broer Adrie was als waterbouwkundige verantwoordelijk voor de zeewering van die calamiteuze polder. Calamiteus, omdat hij op de zuidwest punt van Zuid-Beveland de grootste stuwing vanuit de Noordzee moet opvangen. De naastliggende polder stond onder water. De dorpen waren geëvacueerd, het aantal doden was onbekend.
Wat deed ik?
Het liefst wilde ik bij ons buurdorp Ellewoutsdijk gaan helpen. Doordat in het oosten van Zuid-Beveland van Kruiningen tot Rilland en in Braband ook Ossendrecht en Hoogerheide onder water stonden, was Zuid-Beveland met trein of bus onbereikbaar geworden. Vanuit Haarlem reisde ik daarom af naar een van de plaatsen waar de situatie erg kritiek was, dat was onder andere op het Zuid-Hollandse eiland Voorne-Putten. Maandagavond 2 februari kwam ik daar aan (rode pijl) en werd onmiddellijk in een zandzakkenploeg ingedeeld. Zes uur op, zes uur af. Op de twee foto’s zie je hoe dat er uitzag, ik zou een van die mensen kunnen zijn. De twee foto’s zijn ook uit het boek “De Ramp”. Ik citeer nogmaals uit dat boek:
Dag en nacht kropen trage rupsen van zakkendragers langs nietige dijken tussen water en wind. Veldkeukens zorgden voor proviand.
Zo was het precies, bij zo’n veldkeuken kon je ook even naar de radio luisteren die dag en nacht berichtte over de situatie van dat moment. De groep waarin ik werkte moest voorkomen dat Voorne (links van de pijl) ook onder zou stromen. Wij hebben toen tot woensdagnacht, door het aanbrengen van zandzakken, daar ons best voor gedaan en dat is ook gelukt. Op Voorne sliepen we in de dichtstbijzijnde boerderijen. Lange rijen van mannen in het stroo. Donderdags was ook op andere plaatsen geen gevaar meer. Ik was tegen de avond weer terug in Haarlem, viel onmiddellijk in slaap en werd pas zaterdagmorgen wakker.
In totaal zijn ongeveer 1800 mensen omgekomen. Het aantal dieren is natuurlijk veel groter, eerst moesten de mensen worden gered en daarna begon men aan de paarden en koeien, dat was meestal te laat en veel vee is in de stal verdronken.

Zandzakken dragen overdag, februari 1953.

Zandzakken dragen 's nachts, februari 1953.

De KONINGIN

Carla is met recht de koningin van het schaken in Deventer.
Hoeveel maal kampioen van het Deventer Schaak Genootschap Pallas? Driemaal kampioene van Nederland.Vorige week overvielen Gerard, Ruud en ik haar met deze fraaie taart. We hebben in 2004 haar verjaardag gemist omdat ik toen in het ziekenhuis lag.

De Taart

Het kunstwerk van Banketbakkerij Lentelink uit Deventer. De bakker heeft dit gemaakt naar een schaakgrafiek van Ad van Iersel. Op het bord staat een stelling uit de partij Sliva-Botwinnik 1956 met zwart aan zet. De zwarte dame moet je op e4 denken en nog een witte pion op d4.

De Spoetnik

Op 4 oktober 1957 ging deze aluminium bol van 83,6 kg met een diameter 58 cm de ruimte in. Het effect hiervan was wereldwijd enorm.
Maar waarom herinner ik u nog eens aan deze prestatie van de Russen?
Gisteren stond in het NRC handelsblad een ingezonden brief van Chris Steijvers uit Oude Pekela. Kennelijk heb ik de laatste week iets met Oost-Groningen (zie Ter Apel).
Een zeer goed stukje van Steijvers overigens. Omdat mijn schoonvader communist was en in de oorlog nog even in Scheveningen heeft vast gezeten ben ik, net als Erica natuurlijk, altijd alert als het over communisten gaat.
Goed, om Steijvers te complimenteren met zijn artikel zocht ik zijn telefoonnummer. Waar blijkt hij te wonen? In de Spoenikstraat!
Die eerste Spoetnik had 4 antennes en een 1Watt zendertje dat 3 weken lang regelmatige pieptoontjes naar ons op aarde heeft gezonden.

DE UITERWAARDEN

Gisteren fietsten we er heen. Veel staat al onder water. Wat ik niet kan laten horen is het oorverdovend lawaai van de ganzen. Enorme verplaatsingen van wel duizenden! Dat is wel iets heel moois van deze streek.

Ter Apel?

Plaatjesarchief Erica.

Ter Apel bestaat echt, zie ook mijn stukje over Heribert. Mijn generatie leerde dat op de lagere school bij de behandeling van Oost-Groningen. Gevraagd naar dit beruchte gebied, kwam Gerard met:
Hoogezand, Sappemeer, Veendam, Wildervanck.
Ruud en ik kwamen meer to the point met:
Oude Pekela, Nieuwe Pekela, Stadskanaal, Musselkanaal, Ter apel!
Het opdreunen van deze rijtjes was voor vele leerlingen een kwelling. Bij nader inzien ben ik jaloers op de boeddhisten. Je doet een papiertje met het rijtje in je molentje en als je het draaien niet ziet zitten leg je het netjes op een mooi kleedje. Met een poes in de buurt zit je helemaal goed, echt het ideale dier voor een stevige meditatie!

Heribert Hake

Het senioren toernooi in Emmen is een van de aardigste schaaktoernooien die jaarlijks in ons land worden gehouden. In het verleden wist Heribert zelfs jaarlijks in Ter Apel (!) een toernooi met wereldtoppers als Alexei Shirov in de hoofdgroep te organiseren.
Heriberts toernooien ademen een soort familiesfeer, dat komt niet alleen door de medewerking van onder anderen zijn vrouw en dochters.
Hij is een soort vader en je weet als deelnemer dat het bij hem goed toeven is. Het toernooi in Emmen werd vroeger in een heel mooi kerkje midden in het centrum gehouden. Restauratie heeft ons er helaas uitgejaagd.
Vorig jaar 13 november waren vele spelers van Pallas weer van de partij. Heribert verdeelde de meute in twee groepen en Ruud, Gerard, Stephan en ik kwamen in groep A. Albert Siebring hield de eer van Pallas hoog door in de B-groep tweede te worden en daarmee een zilveren horloge te veroveren.
In beide groepen zijn de prijzen hetzelfde: 1e prijs een kilo zilver, 2e prijs een zilveren horloge. Ik noem dit toernooi dan ook altijd Het Zilvertoernooi.
Die twee hoofdprijzen zijn uniek en geen toernooi heeft zo iets bijzonders.
Albert is de eerste van Pallas die zilver meekreeg. Maar nu komt er een ongelooflijk verhaal wat Heribert mij laatst vertelde:
Tweemaal heeft een hoofdprijswinnaar het gepresteerd om na het toernooi Heribert te verzoeken het kilo zilver terug te nemen en hem de waarde cash uit te betalen. Met plaatsvervangende schaamte hoorde ik dit aan. Toen ik nog jong was had ik Heribert natuurlijk gedwongen de namen van deze onwaardige wezens te noemen en had ik hen tot diep in de Oostbloklanden vervolgd en gemarteld. Heribert zag aan mij dat ik dat niet meer kan. Toch sta ik er op dat deze creaturen in het vagevuur zilver moeten gaan omsmelten tot 1kilo. ½ kilo, ¼ kilo, enzovoort.

EERHERSTEL

De foto voor Merel wekt allicht de indruk dat Sunny Boy maar wat aanknoeide. Het tegendeel is waar hij zag kans veulens te verwekken die sprekend op hun moeder leken. Bij Suzy hierboven en Liesje hieronder, bewees Sunny Boy over een zeer breed kleurenpalet te beschikken. Echt een Superhengst!

Liesje (op de achtergrond) met haar zoon Rozoe.

De vader

Van dit prachtige hengstje hebben we vele veulens gehad. Toegegeven, zoonlief hieronder lijkt toch niet echt op zijn vader.

Voor Merel.

Voor Merel nog een ander baby'tje. Toen ik 's morgens om 4 uur ging kijken, liep moeder Suzy al met hem te draven. De andere merrie in de wei gaf hen geen rust, daarom nam ik moeder en kind maar mee naar de stal bij ons thuis. Ma Suzy liep vanzelf achter mij aan natuurlijk! Ik zal hierboven vader Sunny Boy laten zien.

MEIKE

Dat ze vandaag in het NRC Handelsblad staat weet ik natuurlijk van de trotse opa Gerard.

Eliane Duvekot

Eliane vandaag in het NRC Handelsblad, bij een artikel van Ellen de Bruin die met de Amerikaanse psycholoog Sonja Lyubomirs sprak over geluk.

Leve de Republiek.

Door mijn enthousiasme gisteren over Kamerlingh Onnes vergat ik dat we ook Nummer 1 - Januari 2005 - Jaargang 1, van dit historisch document kochten. De eerste regel in dit blad viel op "Als ik geen koningin was geweest, was ik ook republikein" Juliana tegen Sicco Mansholt.

-273 graden Celsius

Vanmiddag waren we naar Van Someren & ten Bosch in Zutphen om dit boek op te halen. Het is mooi uitgegeven door Bert Bakker. Gisteren promoveerde Dirk van Delft in Leiden op deze biografie.
In november 2001 kocht ik (op een boekenbon die ik in het Zilvertoernooi in Emmen had gewonnen) de toen net uitgekomen biografie van Dirk van Dalen over L.E.J.Brouwer even mooi uitgegeven door Bert Bakker. Dat boek kon gelijk mee het ziekenhuis in.
Kamerling Onnes gaat binnenkort ook zeker mee naar Zwolle, want ook dit boek is weer vuistdik. Het wordt ook nu weer genieten dat heb ik al gezien.
Op 10 juli 1908 was in Leiden het koudste plekje op aarde, iets boven het absolute nulpunt. Kamerlingh Onnes kreeg daar de Nobelprijs voor.

GENTSE FEESTEN 2

Nog een schitterende foto van Piffin op haar eenwiel tijdens de Gentse Feesten in 1998!

The Hangman Paradox

De Proefwerk Paradox waarover ik schreef geef ik hier in de originele vorm. Misschien is dat voor mijn kleinkinderen in Toronto ook gemakkelijker te lezen?

A prisoner is sentenced to death. The judge tells him that he will be hanged next week at 9.00 a.m. Then he tells him that the exact day of the execution will come as a surprise. The prisoner reasons as follows: "I cannot be executed on Friday, because in that case on Thursday evening I would know it would be on Friday, and it would not be a surprise. But by the same reason the execution cannot take place on Thursday, because in that case I would know on Wednesday." Step by step he comes to the conclusion that the execution cannot take place at all. To his great surprise he is executed on Tuesday morning.

Waarom paradoxen? Omdat dè arts van Hartfalenpoli in Deventer (Pieta Bruggink), waar ik zeer op gesteld ben, binnen afzienbare tijd gaat promoveren. Zij heeft me beloofd dat ik tijdig haar proefschrift krijg om een moeilijke (publieks)vraag te kunnen stellen. Die vraag heb ik al precies in mijn hoofd en het is een paradox, vandaar. Er zijn prachtige paradoxen in de wis- en natuurkunde, ook heel recente, waar ik graag nog over wil schrijven. Een volgende keer maar.

GENTSE FEESTEN

Eliane stuurde me deze foto.
18 Januari (Flöttjerpüaben) schreef ik over het basteln van Piffin en hoe ze met het verdiende geld een eenwiel kon kopen. Hier zie je haar tijdens de Gentse Feesten, waarschijnlijk juni 1998 ze was toen 9 jaar oud.

SERENDIPITEIT 3

Gerard Burgers :
Ontdekking van de penicilline in 1928 door Alexander Fleming.
Ik citeer Lindeboom:
Een platte glazen, zgn. Petri-schaal met een cultuur van etterkokken bleek door een schimmel verontreinigd te zijn. Aan deze verontreinigde en dus eigenlijk waardeloze cultuur merkte Fleming echter op, dat om de grote plek met schimmels zich een zone bevond, waar zich geen bacteriënkolonies bevonden. Waarom niet ? vroeg hij zich af. Zijn vermoeden, dat de schimmel (in dit geval penicillium notatum) een stof afscheidde die de bacteriegroei remde, werd door hem juist bevonden. ... De werkzame stof noemde hij penicilliline

Serendipiteit 2.

(plaatjesarchief Erica)
Het woord serendipiteit komt van het Engelse serendipity. Van Dale, Engels - Nederlands, geeft: gave om toevallig waardevolle dingen te ontdekken.
Het beste voorbeeld tot nu toe kwam vanmorgen van Gerard:
Boer die zijn hooiberg induikt om een speld te zoeken en er met een boerenmeid uitkomt!

Paradoxen

(plaatjesarchief Erica)
De laatste dagen ben ik weer eens aan het lezen over de paradoxen (twee themanummers in het tijdschrift voor wijsbegeerte).
In diverse wetenschappen zijn de paradoxen als het ware het zout in de pap. Je kunt de paradoxen niet ter zijde schuiven als een soort spelletjes. De paradoxen van Zeno zijn al meer dan tweeduizend jaar oud. Een paradox is een gedachtenexperiment dat ons wat leert over het betreffende onderwerp.
Begin vorige eeuw bedacht Schrödinger (grondlegger quantummechanica) een experiment met een (denkbeeldige)kat. Dit experiment ging als "De Schrödingerkat" de wereld in. Wilde je weten of de kat nog leefde dan moest je hem doden. Deze paradox heeft Einstein gedwongen te erkennen dat die, door hem verfoeide, quantum mechanica nog zo gek niet was. Schrödinger heeft het wiskundig fundament onder de quantummechanica aangebracht maar is misschien bij het grote publiek bekender geworden door zijn kat dan door zijn wiskunde.
Vandaag een mooie paradox voor mijn kleinkinderen Piffin en Otger. Ik zou hem graag "De Proefwerkparadox" noemen maar hij heeft al een naam: de hangman-paradox.
Jullie leraar zegt dat hij morgen of overmorgen een onverwacht proefwerk zal geven.
Omdat jullie slim zijn snappen jullie dat het proefwerk niet overmorgen kan zijn, dan is het namelijk niet onverwacht. Het proefwerk moet dus morgen gehouden worden, maar omdat jullie dat nu al weten is het dan ook niet onverwacht.
Liegt jullie leraar?

SERENDIPITEIT

foto: plaatjesarchief Erica

In "Belevenissen van een klein reisgezelschap" (26 oct. '04) beloofde ik terug te komen op het fenomeen serendipiteit en nog wel diezelfde week. Ik doelde in dat reisverhaal op het aardige verschijnsel dat Carla, Gerard en ik samen reisden om te gaan schaken en de waarheid of het nut daarvan wilden ontdekken. Ons "onderzoek" leverde als resultaat echter de stier van Zeus en het religen op! Dat is Serendipiteit in zijn zuivere vorm. De wetenschapper piekert zich suf over de leptonen in het Standaard Model en ontdekt per ongeluk een nieuw Melkwegstelsel.
Zo was het gisteren ook weer raak. We gingen naar Deventer voor een spijkerbroek voor mij en ontdekten bij AUCKLAND in de Engestraat de oplossing voor onze metershoge boekenkasten. Wij kunnen de bovenste rijen boeken al lang niet meer bereiken, maar zij hun broeken in de kasten boven de drie meter wel.
Het systeem hadden we wel bedacht, maar de praktische uitvoering niet.

DIE ZIT

Nicolaas Veter is zijn pseudoniem, de dichter in Gorssel die vanmorgen zijn werk al gedaan had!

DIE ZIT

Heerlijk lijkt mij dat
Zitten op een stoel,
Een koninklijke stoel,
Niet zo maar een,
Maar een van Gubbels
En dan een biertje uit het vat
Of limonade
Met bub, bub, bubbels

Gubbels in Gorssel

2 November schreef ik in "Een Stoel" over de tentoonstelling Gubbels Totaal in het Arnhems Museum. Zaterdag j.l. mocht Erica het kunstwerk ophalen. De stoel is geweldig!

Promotie

Ruud en ik in de prijzen. Ruud won vandaag en is ongedeeld vierde(25 euro), ik speelde remise en ben gedeeld tweede met Hartgens (ieder 35 euro). Twee per groep promoveren, hier Camozzi en ik. Doordat ik 0,25 Sonneborn-Berger- punt meer heb dan Hartgens, ga ik volgend jaar tenminste naar groep 5! Natuurlijk ben ik tevereden.

Zaterdag, 29 januari.

Vandaag speelden Ruud en ik remise. In mijn groep heb ik het niet meer in eigen hand zoals hier te zien is. We beginnen morgen om 11.30 uur aan de laatste ronde. Als Camozzi wint is hij nummer 1, maar Jonkheer is taai zoals ik al zei. Judit won vandaag van Sokolov.

Wijk aan Zee, 28 januari

Hans en Julia.
Bij aankomst vanmiddag in Wijk aan Zee kwamen Veselin en de Klerekast ons tegemoet. Ruud beaamde dat mijn vertaling van het Bulgaars waarschijnlijk correct is geweest.
We hadden een goeie dag, Ruud en ik, beiden winst. Ruud met een loperoffer en ik vanuit de opening. Ik heb Ruuds partij niet, dus geen diagram.In mijn groep blijft het nog spannend, zoals je hierboven kunt zien.
Na mijn partij ging ik naar het toernooicafé waar ik kennismaakte met Hans en Julia, waardoor deze dag helemaal goed werd.
De (eerste!) match! om het wereldkampioenschap waarover ik met Hans en Julia sprak was die tussen Steinitz en Zukertort in 1889. De wedstrijd werd gespeeld in New York, St. Louis en New Orleans. In de laatste stad werd Champagne tijdens de partijen gedronken. De wedstijdleiding leek andere dranken te gewoon voor een wereldkampioenschap.
Vanaf hier groet ik Hans en Julia en vezoek Julia me nog eens te vertellen wat zij heeft met New Orleans. Ook attendeer ik hen op het blog ven Elian: www.duvekot.ca