Heelal

Huub vraagt zich af wat er vóór de Oerknal was (comment Adelaarsnevel). Verder moet er achter al dat moois wat daarna ontstond toch een ontwerper zitten?
Mij lijkt het zinniger om je af te vragen of er ergens een ontwerper geweest kan zijn? Met wat we nu waarnemen van het heelal, zoals dit mooie plaatje van de COBE satelliet van de achtergrondstraling, zie ik geen ruimte voor een architect. De processen in het heelal volgen elkaar op, het een volgt uit het ander. De wetenschappers begrijpen door hun metingen steeds beter hoe die processen verlopen.
De fysica geeft echt geen antwoord op Huub zijn vragen. Toen maandag iemand Huubs vraag stelde kwam er een brede grijns op Pols gezicht en zei hij 'dat weet ik niet'. Natuurkundigen verdelen de zaak in tweeën: wat we weten en wat we niet weten. Alleen over het eerste deel kun je met ze praten. Voor dat tweede deel zal Huub naar de filosofen of de paus moeten.
De achtergrondstraling heeft een beeld van het heel jonge heelal, zo’n duizend jaar oud. Men schat de leeftijd van het heelal nu tussen de 10 en 20 miljard jaar.

Adelaarsnevel.

Onno Pols was vandaag de eerste van acht astronomen die, voor oudjes zoals ik, over hun werk vertellen.
Hoe ontstaan, vanaf de oerknal, de circa 100 elementen die wij op de middelbare school in de natuur- en scheikundeles hebben leren kennen? Daar ging het vandaag over en de foto geeft een prachtig beeld van een van die keukens waarin onze elementen worden gemaakt.
Als een olifant door de ontstaansprocessen stappend:
1.Kernfusie van H (waterstof) naar He (helium) bij ongeveer een miljoen graden Kelvin.
2.Kernfusie van He naar C (koolstof) en O (zuurstof), met temperaturen van 100 miljoen graden Kelvin.
Op deze mannier ontstaan alle metalen tot en met Pb (lood), lood is het zwaarste nog stabiele element. Wat na lood komt is radioactief. De ‘keukens’ waar die processen plaatsvinden zijn gespecialiseerd in het ‘invangen’ van neutronen, door tijdens kernfusies bij tussenstappen neutronen in te vangen worden reeksen van elementen gemaakt.
De Adelaarsnevel van de foto is de M16 en te zien in de richting van het sterrenbeeld De Slang. Als u een flinke verrekijker zonder trillen weet vast te houden is de M16 als een klein vlekje te zien. Die ontstane radioactieve elementen vervallen later weer tot lood. Ontstaan en verval. Onze zon heeft nog voor een vijf miljard jaar brandstof (H) en zal dan uitdijen en tot een zogenaamde ‘witte dwerg’ vervallen. Maar ook wij vervallen:

Ik ben gegroeid uit sterrenstof,
een druppel uit de oceaan,
waar ik na het einde van mijn tijd
vloeiend terug zal gaan.

Erica, september 2000

Eva Gerlach

Eliane’s tekening van Eva Gerlach gisteren in het NRC Handelsblad voor het eerst in kleur. Ik dacht dat Gerlach niet in mijn A4-scanner zou passen en dat ze weg zou vliegen als ik even niet oplette.
Op dezelfde pagina van de krant bespreekt Arjen Fortuin het nieuwste boek van Herman Brusselmans. Eliane schrijft op haar weblog een mooi stukje over Brusselmans.
In ‘boekje 19’ dat Erica voorjaar 2005 voor mij maakte, nam zij het volgende gedicht van Eva Gerlach op:

Terwijl ik aan je denk, beginnen er
blaadjes van de kalender te vallen. Slecht
weer vanmorgen, slechter nog de Tijden.
Het beste dat je had, ontplofte tussen
oeverwoud kreken bramen
kwaken van kikkers rommelig beramen
van vlucht door waadvogels ik weet niet welke
(‘steltlopers’, zie het voor je!); slapeloos
lag ik schimmelig schrijfwerk in mij te bewaren.
Uit mij ontplofte het slechtste, het verlangen
de jaren ongedaan te maken. Tijd,
die van de duizend listen, te verslaan.
Het heet dat ik niets geloof, op wonderen na,
ik weet niet wat jij gelooft, jezelf misschien
of laat je je door anderen zien en scheppen?
Ai, dat is bovenmenselijk; voorrecht van
wie wereld vasthoudt zonder haar te kennen.

Het Morra Gambiet in het Siciliaans

De mooie stoel is van Gerrit Jan Kleinrensink de kat is van zichzelf. Hij heeft de aangeboden ligplaats aangenomen. Gerrit Jan biedt ligplaatsen in woning en tuin aan. Piet, de kat, kiest de meest aangename plaatsen. Dat zijn de afspraken tussen mens en kat. Als de mens het te druk heeft met het organiseren van al die mogelijkheden krijgt hij een ‘burn out’, de kat niet. Een hond zou net als zijn baas een ‘burn out’ kunnen krijgen, een kat nooit. Een hond wil als zijn baas zijn, een kat kan alleen zichzelf zijn. Zo liggen de verhoudingen.
Gisteravond kreeg ons schaakteam 8 stoelen aangeboden en wij namen er slechts 7 aan. Dat is een doodzonde en terecht straft God meteen:
Gerard, Carla, Ruud en ik remise. Jan een nul door niet opkomen, Willem Wubs verloor, Stephan won en Rein remise. Alleen de eerste vier en Stephan hielden zich aan onze ‘afspraak’. De hoogst vier borden waren bij de tegenstander op papier sterker, de laagste vier zwakker. De eerste vier moesten dus remise houden en de laagste vier winnen, we zouden dan met 6-2 winnen! Het werd nu 4,5 – 3,5 voor VDS.
Het schaken heeft vele mooie facetten bijvoorbeeld de prachtige namen van de openingen. Na wits eerste zet 1.e2-e4 speelde ik 1. … c7-c5 waardoor we in het Siciliaans kwamen. Door wits tweede zet 2.d2-d4 kwam het Morra Gambiet op het bord. Met dat Morra Gambiet van het Siciliaans trokken we veel publiek want het geeft spectaculair spel. Op een gegeven moment stond ik een stuk en een pion voor en toch leek mijn stelling verloren, maar dat is nou het Morra Gambiet: ‘je ziet niet wat je denkt’ of andersom.

Beromünster.

Radio Beromünster, jarenlang nam mijn adrenalinegehalte toe wanneer ik dit op de verlichte zenderschaal zag en daarna het voor mij zo bekende zangerige Duits hoorde. De Geschwister Wildi namen mij op een van de eerste weekends dat ik bij hen was mee naar deze beroemde radiozender. Beromünster was een AM (FM bestond toen nog niet) middengolf zender met een frequentie van 653 kHz, later werd dat 531 kHz. Tweemaal was ik drie maanden een ‘zoontje’ van de vier zusters Wildi in Reinach, in de winters van ’46 en ’47. Toen heb ik niet begrepen en gezien wat een fantastische tijd ik bij hen had.
Zojuist zag ik voor vandaag het weeralarm en de paar centimeter sneeuw in de tuin. Bedacht toen dat ik in Zwitserland op een ander weekenduitje met de Geschwister uit de trein stapte en we op een uitgegraven pad liepen waar alleen de hoofden van Klara, Hanna en Rosa boven de sneeuw uitkwamen Marta en ik keken alleen tegen sneeuw aan. Radio Beromünster heeft toen geen weeralarm uitgezonden, dat is zeker.
Waarom is radio Beromünster bekend? Omdat tijdens de tweede wereldoorlog:
Radio Beromünster galt als der einzige «freie» deutschsprachige Sender Europas.

Venus.

Gisteravond kort na zonsondergang keek ik door de westelijke balkondeur en werd bijna verblind door Venus. De komende maanden is Venus ‘avondster’, kijk naar de zuidwestelijke hemel als het helder is en dus liefst kort na zonsondergang. Venus is het helderste object van alle sterren en planeten, vanaf september wordt ze ochtendster.

Bij de picknick.

Thijlbert en Kate kregen tot hun verassing tijdens een picknick op 20 januari deze komeet aan hun avondhemel. Het bijzondere van kometen is onder andere dat ze niet op de grote verkeersbaan van de planeten om de zon draaien, daarom konden zowel Hakon Dahle als Thijlbert en Kate hem zien. Rob McNaught die de komeet ontdekte schreef bij de foto:
Every few years a comet becomes bright enough to be easily seen with the naked eye but only every decade or so are these comparable with comets like Halley. The recent observations of C/2006 P1 already show it to be considerably brighter than Halley and it is likely to get much brighter still! Pictures like this one from Hakon Dahle in Norway on January 8 give a feel for what we might expect in Australia after the comet swings around the Sun on January 12, moving into the southern evening sky by January 14

Nieuwe buurvrouw.

Luna, mijn nieuwe buurvrouw. Een rasechte Canadese herder, ze moet zeker in de smaak vallen bij de familie in Toronto en vooral Orbit zou blij met haar zijn. Ze is heel mooi, ik heb geluk met buurvrouwen.

De buurvrouw.

Gister een interessante lezing van Hans van Beeck over de gierzwaluw op de ‘ouderensoos’ in Gorssel meegemaakt. De Gierzwaluw is eigenlijk geen zwaluw, en al helemaal geen gier, wij noemen hem zo vanwege zijn gierende vluchten en het eten van insecten tijdens die vluchten.
Onze echte zwaluwen zijn de Boerenzwaluw, de Huiszwaluw en de Oeverzwaluw. De Gierzwaluw heeft een mooie naam: Apus apus dat betekend zonder poten. Hij heeft wel pootjes maar heel korte, een soort klauwtjes waarmee hij zich aan een muur of rotswand kan vastgrijpen. Lopen kan de gierzwaluw niet. Hij laat zich met een zweefvlucht uit zijn nest vallen en komt alleen ‘op aarde’ voor zijn nest. Buiten het broedseizoen is hij uitsluitend in de lucht! Hij bezoekt onze streken en vooral Deventer en Zutphen(!) drie maanden per jaar namelijk mei, juni en juli om te broeden. Als de jongkies het nest verlaten vliegen ze onmiddellijk met pa en ma naar Afrika en komen pas weer op aarde om een nest te bouwen. Door zijn bijzondere leefwijze is er nog heel veel onbekend over deze vogel. Bijvoorbeeld wist men heel lang niet of hij weer de lucht in kon als hij door uitputting op de grond was gevallen.
Gelukkig weet ik dat:
Tijdens vakantie in de jaren zeventig aan de Ardèche, midden op de dag en bloedheet riep Erica me omdat er een vogel op de grond lag. De “magische buurvrouw”, de vrouw met drie mannen(!) was me voor. Ze pakte de vogel op, hield zijn snavel voor haar mond en liet hem speeksel drinken. Toen hij na een poosje weer opgeknapt leek wierp ze hem in de lucht en vloog hij zonder problemen weg.
Zo komt een gierzwaluw dus weer in het luchtruim!

Onverbeterlijk.

Nee, niet deze koe maar de mens die ze fokt is onverbeterlijk. Erica en ik leerden deze kleine, meestal zwarte koe begin jaren zestig in Zwitserland kennen. Het is de Eringer (Hérens, Herrens). De stieren hebben een schofthoogte van 125 tot 135 cm en een gewicht van 650 tot 750 kg. Deze Bos taurus heeft sinds 1917 een stamboek. De kleur is donkerrood tot zwart.
Dit weekend attendeerde Nicolaas Veter mij erop dat in Wallis dit ras wordt gebruikt om in het voorjaar de koeien te laten vechten. Dat is een toeristische attractie die veel publiek trekt. Mijn oproep is natuurlijk een boycot! Ga niet meer naar Zwitserland, of niet meer naar Wallis, in ieder geval niet naar zo’n walgelijk koeiengevecht!
Wat is het geval?
Een aantal fokkers afficheren dit ras als een vechtkoe, het bijzondere zou zijn dat van dit ras de koeien nog primitief en agressief zijn en dus ‘kom kijken lieve toerist’naar onze bijzondere vechtende koeien.
Hoe was het en hoe is het?
Mijn tweelingbroertje Piet en ik mochten al heel vroeg aan het eind van de middag mee naar de wei om de koeien te halen. Het melken gebeurde op stal. Op de heenreis zaten Piet en ik op de schouder van vader, op de terugreis op de nek van ‘Tamboer 4’. Tamboer 4 was de leidende koe, achter haar liepen de andere koeien in volgorde van hiërarchie. Elke koe wist haar plaats en achteraan liep vader dus desertie was onmogelijk. Op de nek van vader en Tamboer 4 waren wij veilig dat wist elke koe.
De Eringer een vechtkoe (?), ja voor de betalende toerist! Wanneer je uit een kudde koeien de stier weghaalt, uit een toompje kippen de haan, of noem maar op, gaan de dames vechten. In Zwitserland kun je daar geld mee verdienen! Als u toch naar Zwitserland gaat en een Eringer tegenkomt, krap haar of hem dan maar lekker op het voorhoofd tussen de horens en onder de kin, daar kunnen ze zelf niet goed bij ‘oh dat is zo lekker’.
Afschrift verzonden naar de Zwitserse ambassade.

In de Ooypolder.

Gerrit Jan Kleinrensink stuurde me een foto van Konik paarden in de Ooypolder bij Nijmegen die zich tegoed doen aan de gevolgen van de storm van 18 januari. Vooral de schors van wilg en els vinden ze heerlijk. Ik bracht vroeger ons paard en de pony’s meestal al het snoeihout uit de tuin en dan bleef er een prachtige berg van glimmende witte takken over, echte kunst. Heel precies kunnen zij een tak ontvellen.Vooral Erica lette erop dat alles naar de wei ging. Met bewondering keken wij ook altijd naar vrijstaande bomen die door koeien of paarden worden onderhouden met een kaarsrechte onderkant van de kruin.
Bedankt Gerrit Jan voor de mooie foto.

Eliane.

Vandaag weer een grote tekening van Eliane in het NRC Handelsblad op de eerste pagina van Leven &cetera. Deze keer een illustratie bij een artikel van Hester van Santen over de zin en onzin van medische check-ups. Vrijdags staat er meestal in het boekenkatern een zwart-wit tekening van haar van een Nederlandse auteur.

Familiedrama, vervolg.

Carlos van Begijnbos, de Vlaamse kampioen zesjarige hengsten 2005.
Voor dit vervolg van ‘Familiedrama’ heb ik geen kans gezien het in twee verhalen te splitsen. De komst van mijn neefjes en nichtje en de ontknoping van het drama zijn zo verweven met elkaar dat het toch een geheel is gebleven.
Vervolg:
Na het vertrek van mijn jongste twee tantes was het tot omstreeks zomer 1946 betrekkelijk rustig op de hoeve van mijn grootvader. Mijn oom Piet had de dagelijkse leiding, er waren twee vaste knechten en in het zomerseizoen kwamen daar nog dikwijls losse werkkrachten bij..

Mijn grootmoeder Dekker heb ik niet gekend, zij overleed aan kanker voor mijn geboorte in ’35. Mijn moeder was de oudste dochter van negen kinderen. In aflopende leeftijd: Jan, mijn moeder, Frans, Jo, Wim, Adriana, Janna, Nellie en Piet.

De jongste, mijn oom Piet, was even oud als mijn broer Adrie. In 1920 nam Jan zijn spaarcenten op en vertrok naar Canada. Bij het vertrek op ‘De Kop van Zuid’ in Rotterdam sprak hij de familie toe met de historische woorden: ‘Ik verlaat het zinkende schip’. Twee jaar later vertrok Frans, hij werd planter in Indonesië. Wim pachtte een boerderij in de Wieringermeerpolder, Jo kocht een kleine boerderij in de polder Borsselse. Piet is tot aan zijn dood op de familieboerderij gebleven, en op dit moment leidt een zoon van hem het bedrijf.

De rust duurde niet lang. Mijn grootvader ontving een brief van de regering dat de drie kinderen van zoon Frans in Indonesië op transport naar Nederland waren gezet. De familie wist wel dat Frans in een Jappenkamp was overleden, maar niemand wist dat hij kinderen had. Het bericht schokte de familie. Had hij dan ook een vrouw? Frans bleek niet getrouwd, maar hij had de kinderen kennelijk wel op zijn naam laten registreren. Drie kinderen, een meisje van vijftien en twee jongens van dertien en tien. Ze kwamen kort na ontvangst van de brief in Borssele aan. Hun Indonesische moeder had met haar dochtertje Annie en jongste zoontje Frans het vrouwenkamp overleefd. Mijn oom Frans was samen met zijn zoontje Dick in het Jappenkamp geïnterneerd geweest en alleen Dick had dat overleefd. Omdat oom Frans niet getrouwd was meende de Nederlandse regering het recht of de plicht te hebben de kinderen bij hun natuurlijke moeder weg te halen en naar Borssele te transporteren! Na familieberaad werd mijn nichtje Annie in het gezin van oom Jo en tante Keetje ondergebracht. Mijn tante Keetje was de ultieme moederfiguur. Ik kwam veel in haar gezin, ook vanwege mijn nichtje Rietje dat even oud was als ik en waar ik het altijd heel goed mee kon vinden. In ieder geval was dit de beste plek voor Annie. Dick en Frans kwamen op de boerderij van mijn grootvader terecht.

Helaas weet ik niet wanneer tante Janna en tante Nellie vanuit hun schuilplaatsen terugkeerden naar Borssele. Waarschijnlijk ’48 of ’49. Janna deed dat alleen om vanuit haar ouderlijk huis te trouwen met haar Vlaamse neef Frans die ze in Retranchement had leren kennen. Vooraf had mijn moeder, weer met mij(!), een tweedaags bezoek aan Frans en Janna in Retranchement gebracht. Het enige wat ik me daarvan herinner is de mooie tweejarige hengst (ras en kleur zoals Carlos hierboven) die er op stal stond. Kort na hun huwelijk zijn zij naar Frankrijk geëmigreerd, waar ze niet ver van Auxerre een boerderij kochten. Mijn tante Nel kwam bij mijn grootvader terug om voor hem, haar neven Dick en Frans en haar broer Piet het huishouden te doen. De verhouding tussen tante Nel en mijn oom Piet was zo slecht dat Piet een huis huurde niet ver van de boerderij en niet lang daarna trouwde. Mijn twee ‘foute tantes’ zijn teruggekomen toen de haat tegen mensen die ‘fout’ waren geweest geluwd was. Geen van tweeën is lid geweest van de NSB, ze hielden zich nooit met politiek bezig. Mijn broer Adrie, zijn vriend Hans Warren en oom Piet waren alle drie even oud, ze kenden elkaar heel goed en waren fel anti Duits. Ik geloof dat Adrie en Hans nooit meer op de boerderij van mijn grootvader zijn geweest zolang tante Nellie daar woonde! Wel kwam grootvader Dekker dikwijls naar het dijkhuis als voorzitter van de ingelanden om met Adrie over het waterschap te praten.

Mijn neef Dick werd machinist op de grote vaart en bevoer alle wereldzeeën, Frans werd bouwkundig tekenaar. Mijn tante Nel bracht onrust in de familie toen zij op een gegeven moment hoogzwanger bleek. Ze verliet Borssele nooit en ze kwam zelden onder de mensen. Mijn moeder eiste dat ze de vader bekend zou maken maar tante Nel zei niets. De vader bleef onbekend, misschien bij velen tegen beter weten in. Het kind was een schattig jongetje waar ik veel mee gespeeld heb. Twee jaar later werd een tweede kind geboren en maakte de vader zich bekend. Hij, de vader, mijn neef Frans was toen 18 jaar. Mijn tante Nel heeft de familierelaties zwaar verstoord door haar neefje in bed te nemen. Frans en zij verhuisden naar Middelburg waar hij dicht bij zijn werk een huis kon huren. Oom Piet trok weer bij mijn grootvader in, nu met vrouw en kind. Grootvader heeft nog jaren een rustige en verzorgde oude dag gehad. Oom Piets vrouw was en is een schat. Wanneer ik in Zeeland kom bezoek ik haar altijd, vorige zomer was ik nog bij haar met Piffin.

Tante Nel en Frans hebben geen geluk gekend. Frans stierf aan kanker voor zijn dertigste en Nellie is nog geen vijftig geworden. Ik heb hen in Middelburg verschillende keren opgezocht, het waren mensen geworden die warmte en liefde van hun omgeving misten. Dick en Annie zijn later op zoek gegaan naar hun Indonesische moeder, hebben haar gevonden, een huis voor haar gekocht en goede zorg geregeld. Gelukkig zijn er dus ook mooie gebeurtenissen in mijn familie!

Reacties.

Ik reageer even op enkele vragen van mijn lezers.
Allereerst willen Ruud, Stef en Peter weten hoe mijn vreselijke partij tegen Schuit verder ging. Beste vrienden jullie kennen mijn stelling ‘de werkelijkheid kun je niet verzinnen’. De eerste twee zetten waren: 35.g4,e4 36.xe4,f4 de rest heb ik niet genoteerd en is zo bizar dat ik ze niet meer kan verzinnen!
Verder wil Gerrit Jan wel een vervolg op mijn verhaal over tante Nel. Ja, zeker zal ik dat schrijven en daarin kom ik ook uitvoerig terug op de oudste van de twee die naar Zeeuws Vlaanderen vluchtte. Daarom deze foto uit de jaren zestig van een vrouw uit ‘het land van Axel’. Gerrit Jan vraagt zich ook af of er augustus ’45 een lijndienst Rotterdam- Terneuzen voer. Nee, de schipper was een kennis van mijn oom Corstanje. Het was een vrachtschip met passagiers accommodatie zou je met een beetje goeie wil kunnen zeggen. Ik werd uitdrukkelijk aan de zorg van de schipper overgegeven. Tot mijn plezier leende hij me ook weer uit aan de machinist zodat ik in de prachtige glimmende machinekamer terecht kwam.

Familiedrama.

Detail van Panorama Mesdag.
Twee tantes, de jongste zusters van mijn moeder, waren ‘fout’ in de oorlog. Beiden hadden ‘iets’ met Duitse officieren. De oudste van de twee was lerares in Terneuzen en de jongste was na de HBS nog thuis op de boerderij om voor mijn grootvader het huishouden te doen. De jongste zoon, mijn oom Piet, bleef na de middelbare landbouwschool thuis om het meeste werk van mijn grootvader over te nemen. Oom Piet was fel anti Duits. De andere vier broers en een zus van mijn moeder waren in de tijd van dit verhaal al de wereld in getrokken.
Kort voor de bevrijding van Borssele, november 1944, verdwenen genoemde tantes om aan bijltjesdag en wat daarna volgde te ontkomen. Mijn moeder heeft als hun oudste zuster daar een belangrijke rol in gespeeld. De jongste, mijn tante Nel, vluchtte naar Duitsland. In de zomer van ’45, dus na de algemene bevrijding, dook mijn tante Nel weer op. Ik weet van de problemen van het geheugen en van herinneringen, ik probeer een reconstructie te maken waar mijn herinneringen in passen.
Een nicht van mijn grootvader was hoofd van de verpleging van het krankzinnigengesticht ‘Zon en Schild’ in de bossen bij Amersfoort. Tante Nel was daar plotseling aangekomen en kon er maar kort blijven. Mijn moeder pakte twee koffers en vertrok met mij(!) onder hevig protest van mijn vader.
De nacht in ‘Zon en Schild’ herinner ik me goed door de geluiden van de patiënten. De volgende morgen vertrokken tante Nel en ik naar den Haag. Zoals ik voor mijn moeder een alibi was op de reis naar ‘Zon en Schild’, haar zoontje moest als astmapatiënt naar de bossen bij Amersfoort, zo was ik de volgende dag een alibi voor mijn tante die haar neefje naar Den Haag moest brengen. In Den Haag werden wij op het station afgehaald door oom Corstanje. Vanaf dat moment herinner ik me niets meer van tante Nel. Waarschijnlijk is zij direct door tante Corstanje ergens veilig ondergebracht. Ik bleef een week in Den Haag en ben daar zo vreselijk verwend dat ik geen kans kreeg om me maar een moment onwennig te voelen, laat staan heimwee te krijgen. Een van de redenen van die verwennerij vertelden mijn oom, tante en nichtje me jaren later. Toen ze mij vroegen hoe ik me daar voelde zei ik hen het heel leuk te vinden en dat ik mijn nichtje zo mooi en lief vond. Mijn nichtje was vijftien, ik tien en kennelijk had ik nog geen puberale hormonen zodat ik onbevangen mijn gevoelens kon blootgeven. Zelf herinnerde ik mijn ontboezeming niet maar gelukkig zij alle drie heel goed.
Die week ben ik met hen naar een circus geweest, hebben we het planetarium van de Haagse Courant bezocht en Panorama Mesdag.
De terugreis naar huis ging per stoomboot van Rotterdam naar Terneuzen, waar ik afgehaald werd door mijn zusje Nel die vijf jaar ouder was dan ik. Van die reis en de thuiskomst in Borssele zou ik weer een verhaal als dit kunnen schrijven.
De lezer kan mijn verhaal waarschijnlijk wat beter aanvoelen als hij weet dat mijn tantes bloedmooie meiden waren, dat heeft bij vriend en vijand zeker een extra dimensie aan de gebeurtenissen gegeven.

Corus en Hoogovens.

Gisteren wonnen Ruud en ik onze derde en laatste partij in de amateurgroepen van het Corus Chess Tournooi. We wonnen daarmee de gedeelte 2e en 3e prijs in onze groep.
Het Corus Toernooi is een van de beroemdste internationale schaaktoernooien en volgens iedereen die er speelde is het ook het mooiste toernooi. Dit jaar is het de 69ste keer, het heeft een prachtige geschiedenis en alle grote schakers van de laatste 70 jaar gaven er acte de présence.
We hebben dit toernooi te danken aan mensen die van ijzer staal maken. Dat ijzer kan overal vandaan komen ook uit ijzererts natuurlijk. De bouw van havens, kranen, ovens enzovoort begon omstreeks 1920.
Op de foto een gieter in de jaren vijftig die een monster neemt voor kwaliteitscontrole.

Opportunisme.

Ruud en ik hebben gisteren en vandaag in de auto naar Wijk aan Zee het begrip opportunisme grondig behandeld. Zoiets kan ‘de kat het spek opbinden’ worden. Vanmiddag speelde Schuit de zwarte koning naar c5 en stelde in deze stelling remise voor. Het computer programma Fritz geeft een +1,23 aan wit. Ook ik beoordeelde de witte stelling als beter en speelde de zet g4 die ook Fritz aangeeft. Doorspelen in een remisestelling verliest, dat weet iedere schaker, acht zetten later gaf ik op.

Schaken.

Gerard Jansen van schaakclub Lochem stuurde me foto’s van het schaakfeest van zondag. Hier zie je alle mannen en Maria Dolfijn. De sfeer in de Lochemse club is altijd hartverwarmend, eerst Maria kussen en dan handen schudden en schouders bekloppen. Een heerlijke club.
Gisteren, vandaag en morgen schaak ik in het Corus Chess Toernooi in Wijk aan Zee. Ik speel mee in de Amateur-vierkampen. Corus heeft een uitstekende site op internet.

Schaakclub Lochem.

Jaarlijks begint Schaakclub Lochem het nieuwe jaar met een feestje en dan nodigen zij ook mij uit. Kees Beers weet altijd prachtige locaties te vinden. Vandaag was dat het Noorse jachthuis ‘De Kleine Haar' dat Prins Hendrik cadeau kreeg van de Noorse koning.
In de jaren tachtig heeft mijn school, de MTS-Deventer, het toen erg verwaarloosde gebouw grondig gerenoveerd. Een cadeau van de school aan de gemeente Gorssel.
Programma:
Ontvangst met koffie en cake.
Vijf partijen snelschaak van 5 min per persoon per partij.
Uitgebreide warme maaltijd met wijn en bier.
Drie partijen rapid van 25 min per partij per persoon.
Einde met live pianomuziek, alcoholische dranken en prijsuitreiking.
Een heerlijke dag, bedankt Kees.

Dapper bloemetje.

‘Ja, ik heb je elke dag wel gezien schat, maar vanmorgen pas kon ik je fotograferen’.
Er zijn ook krokussen en sneeuwklokjes in mijn tuin, dat is echter meer ‘natuurlijk’. Dit dappere goudsbloemetje trotseert al de hele week de regen en de storm en eigenlijk ook de natuur.

Vakantiedagen.

Hierboven mijn reddingsploeg. Van linksboven met de klok mee: Metoprolosuccinaat retart 50 mg, Enalaprilmaleaat 5 mg, Spironolacton 12½ mg, Bumetanide 1 mg, Fenprocoumon 3 mg, Pravastine Na 40 mg.
Dank ik hen dagelijks? Nee, helaas ben ik de laatste tijd een beetje op hen aan het kankeren. De eerste vier neem ik ’s morgens in en de laatste twee ’s avonds. Altijd al was ik ’s morgens een beetje misselijk van dit ‘ontbijt’. De laatste tijd duurt die misselijkheid tot het eind van de middag. De schuldige (schuldigen?) moet zich onder de eerste drie bevinden.
Vanmorgen besloot ik tot een dagje vrijaf, een vakantiedagje zonder pillen.
Het effect was verbluffend. Allereerst bij Lennerd. In het laatste deel van 'Der Lindenbaum' gaat het stormen ( ja, daarom natuurlijk vandaag in ons programma) en dan komt er een heerlijk stukje bariton: …(Ko)…pfe…ich…wen……de…te…mich nicht.
Na Ko omlaag en dan aan het eind met nicht nog eens omlaag. Zonder dat Lennerd van mijn dagje vakantie wist kreeg ik een compliment voor dit baritondeel. Nu denk ik dat ik vanmorgen heel gemakkelijk zong (ook in de hoge tonen) door de afwezigheid van de reddingsploeg! De euforie zette zich gelukkig door, de winkel van Wezenberg (kwaliteitsgroente en fruit) en de slager kregen bezoek van een oude man die op jacht was naar lekker eten. Reken maar dat ik hier achter de computer de heerlijkste geuren van beneden ruik. Ik zal hartfalenpoli in Deventer dit “ziekteverslag” toezenden, want 21 januari ben ik daar voor controle. Zij kunnen zich dan voorbereiden op mijn hamvraag: ‘op hoeveel vakantiedagen heb ik recht?’.

Bekende persoonlijkheid.

De ‘Eenvoudige Boekverkoopster uit Zutphen’ wordt steeds bekender. Dat blijkt uit verschillende reacties op mijn blog. Omdat zij vanwege haar beroep ook geregeld in het openbaar te zien is, heb ik besloten een recente foto van haar vrij te geven. Daardoor krijg ik zelf de unieke kans naast een bekende Nederlander te staan, dat is mooi meegenomen!
Foto: Jeremy Lynn, 01-01-2007.

Een verjaardag.

Voor mijn verjaardag gisteren kreeg ik veel aandacht van veel lieve vrienden en vriendinnen.
Twee bijzondere boeken kreeg ik waar ik nu simultaan in lees en kijk. Van Heleen en Evert ‘Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt. De geheimen van het geheugen.’ De schrijver Draaisma is hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie en het boek leest als een spannende roman. Het tweede boek kreeg ik van ‘een eenvoudige boekverkoopster uit Zutphen’, die ’s avonds met vriendin Marian hier kwam eten. Dat boek ‘Jean-Louis Pisuisse’ is geschreven door dochter Jenny Pisuisse. Prachtige foto’s uit het verleden.
Voor het geheugen van de lezer: Pissuisse wordt gezien als de ‘Vader van het Nederlandse cabaret’. In 1927 werd hij met zijn vrouw Jenny Gilliams op het Rembrandtplein in Amsterdam doodgeschoten door de ex-minnaar van Gilliams. Jenny was toen 7 jaar. Ik beschouw het als een eer dat zij mij hier noemt en groet.
Vandaag op uitnodiging van Janny en Hella een heerlijk diner van de kerk ‘gekregen’(5 euro). Een echt heerlijk driegangen diner met koffie en bonbons van de kerk voor een oude atheïst van 72!

Wils Party

25 Jaar Joppe. Wils Party. ‘06/'07
‘Een eenvoudige boekverkoopster uit Zutphen’ gaf met Oud en Nieuw een groot feest. Jeremy, Lisa en ik behoorden ook tot de vele gasten. Vanmorgen ontving ik van Jeremy veel fraaie foto’s van die nacht. Enkele gasten verzorgden professioneel vuurwerk.
Wil komt hier vanavond met een vriendin eten. De foto past mooi op mijn verjaardag vandaag!

Erica, zomer 1989.

Erica en ik hebben minstens vijftien jaar lang wekelijks van Lennerd Oosthoek zangles gehad. Elke week leerden we iets beter zingen. Hersenonderzoekers vertellen ons nu dat we met de juiste begeleiding of training onbeperkt kunnen blijven leren. Dat klopt want iedere vrijdagmorgen vijlt Lennerd ergens een hobbeltje weg en zing ik weer iets beter. Van die hersens kan ik begrijpen maar dat mijn stem ook vooruit gaat is haast niet te geloven.
Zo’n vrijdagmorgen gaat als volgt, we beginnen met 'Morgengruss' van Schubert. Dat is mijn lievelingslied uit ‘Die schöne Müllerin’ van Wilhelm Müller daar zijn prachtige vertolkingen van. Een lied als dit moet gezongen worden door een bas of bariton, een echte mannelijke stem, bijvoorbeeld Thomas Quasthoff.
Tot slot mag ik aan het eind van de les een uitsmijter kiezen. Meestal is dat ‘Lili Marleen’, ‘Non je ne regrette rien’ of ‘La vie en rose’. We, Lennerd zingt altijd mee, kunnen dan heerlijk uit volle borst zingen.
Afgelopen vrijdag was emotioneel, voor het eerst zong ik weer ‘Wanderers Nachtlied’. Lennerd en ik zongen dat lied bij de crematie van Erica op 26 oktober 2005. Ik kon dat lied toen zingen dankzij Lennerd. In dat crematorium bij die piano vormden we twee mannen die allebei veel van Erica hielden dat gaf mij toen de steun die ik nodig had.
Waarschijnlijk zijn Erica en ik bij Lennerd begonnen omstreeks de tijd van deze foto.

Emancipatie.

Gisteren schreef ik over het prachtige schaak- toernooi in Arnhem waar ik speelde.Vannacht dacht ik over de emancipatie die het schaken in een eeuw heeft doorgemaakt. Op de foto een schaakklok uit de negentiende eeuw en een moderne elektronische, de laatste is ook al 12 jaar oud. Een nog grotere verandering dan de schaakklok onderging het schaken zelf. Toen ik in 1958 lid van de Delftse Schaakclub DSC wilde worden werd mij vriendelijk verzocht eerst een bezoek te brengen aan de voorzitter. In het statige herenhuis aan een van mooie grachten is het woord ‘ballotage’ niet genoemd, maar de bedoeling was duidelijk. Een jaar later hoefden nieuwe leden niet meer bij de voorzitter op de thee.
Het schaken in Delft was net als in alle andere clubs een levensgevaarlijke sport. In 1950 maakte ik kennis met de schaakclub in Goes en werd bijna onwel van het tekort aan zuurstof. Het was er blauw van de rook en als er een nooduitgang was geweest zou je die niet hebben kunnen zien door die dichte rook.
In Goes waren geen vrouwen en kinderen, ik was als vijftienjarige de jongste van de club. In Delft kwam in 1960 Jan Timman als negenjarige met zijn oudere broer en zusjes mee. Vrouwen waren zeldzaam bij het schaken.
Wie gisteren in Arnhem was zag een totaal andere wereld dan ik hierboven beschreef. Kinderen, vrouwen en mannen in alle leeftijden. Een uitstekende accommodatie, prima invalidentoilet enzovoort. De jongste ‘schakers’ verdenk ik ervan dat ze nog niet konden lezen of schrijven! Voor die kleinsten was er gelukkig een knuffel van pa of ma of een aai over hun bol door hun trainer na elke partij. Een enorme vooruitgang dus en een mooie toekomst voor het schaken. Het schaken is sinds circa tien jaar in Nederland rookvrij.

Mooiste Toernooi.

Met 15 clubgenoten speelde ik vandaag in het OlympusToernooi van schaakclub De Toren in Arnhem. Meer dan 250 deelnemers, van de Nederlandse kampioenen Sergey Tiviakov en Zhaogin Peng tot ratingloze huisschakers. Echt een fantastisch toernooi. Het mooiste waren de tientallen jeugdspelers. In de laatste ronde werd Stef door een negenjarig jongetje 'van het bord geveegd' en hiervoor treft Stef geen blaam want het blonde knulletje speelde geweldig. Hij kon nog niet stilzitten, zag alles om zich en keek ook nog zo af en toe naar de stand op het bord. Kinderen van, ik schat, zes jaar tot volwaardige jeugdspelers maar ook ouden zoals ik. In de eerste klasse behaalden Ruud en Jan 4 en ik 3 uit zeven. Op de foto Quirine van De Toren. Tussen de zeven ronden was het speeltijd voor de kleintjes, helaas heb ik daar geen filmpje van.

De 'drukte'voorbij

Wat was dat dan wel, die ‘drukte’? Onzin natuurlijk, als er meer dan twee dingen op een dag gebeuren denk ik al dat het druk is.
De tweede kerstdag had ik ‘De singles’ te eten. Op initiatief van Erica zijn we daar vijf jaar geleden mee begonnen. Vorig en dit jaar heb ik de traditie voortgezet. Het is altijd een geweldig feest geworden. Erica en ik waren dan het enige ‘stel’ en de anderen waren ‘single'. Vorig jaar had ik Jeremy en Lisa en negen echte singles aan tafel, dit jaar waren alle elf alleenstaand. Een flinke tafel hier maar elf is het maximum.
Nu had ik met Oud en Nieuw Jeremy en Lisa op bezoek. Jeremy heb ik meer dan 25 jaar geleden leren kennen door het schaken, hij studeerde toen nog rechten. Doorklikken op zijn naam laat zien dat hij een flinke praktijk in Londen heeft.
Jeremy had voor Erica veel ontzag en zij was dan ook gevrijwaard van zijn geintjes. Anderen zijn dat niet. Voordat hij en Lisa dinsdag vertrokken had hij voor de verkoper van de Pelikaan (van de heerlijke koffie in Zutphen) weer een geintje. Ik ken die man goed en zei hem dat Jeremy alleen tegen de rechter de waarheid spreekt maar verder alleen grapjes maakt. Jeremy kreeg daarna dan ook prachtig Lik op Stuk. Bij het afrekenen voelde de verkoper aan de tien eurobiljetten, hield ze tegen het licht en vroeg (in uitstekend engels) aan Jeremy of hij ze zelf afdrukte of dat door vriendjes liet doen. Heel even wist Jeremy niet wat hij moest zeggen! Lisa en ik genoten!

Zeehondbaby.

Na een voorjaarstorm in april 1948 fietsten mijn tweelingbroer Piet en ik 's morgens vroeg naar school, tot we iemand vreselijk hoorden huilen.
We vonden een huilende zeehondbaby midden op de basaltglooing van de dijk, een van ons fietste zo hard mogelijk terug naar het dijkhuis om alarm te slaan de ander bleef bij het zeehondje. Het huilen van een zeehondbaby is onweerstaanbaar het lijkt net het geluid van een mensenbaby. Bij navraag bij rijkswaterstaat en de dierentuin in Breda zei men ons dat een (zogend) jong dat in een storm zijn moeder verliest ten dode is opgeschreven. Lenie 't Hart en haar opvangcentrum bestond toen nog lang niet. De dierentuin in Breda beloofde dat ze op korte termijn het zeehondje zouden halen en toch proberen hem aansluiting te geven met de andere zeehonden.
Tot die tijd werd voor het jong een plaats gemaakt in de keet van de kantonniers. Minstens driemaal per dag kreeg het de fles en het diertje huilde hartverscheurend als je weer wegging. Iedereen wilde deze aandoenlijke baby wel voeden! Eenmaal zou ik met de baby gaan zwemmen. Het arme diertje was zo bang mij kwijt te raken dat het dicht tegen mij aan bleef en geen seconde het contact met me verloor. Het water was nog wel erg koud herinner ik me. Het zeehondje is ruim een week bij ons geweest. Uiteindelijk is het in Breda gestorven omdat ze er niet in slaagden hem vis te leren eten. Op de foto een jong van de grijze zeehond, precie zo een als in het verhaal.

Nederland in 2006.

Ilja Leonard Pfeijffer geeft in het NRC Handelsblad van gisteren een terugblik op 2006 en in het bijzonder op onze samenleving. Ik citeer zinnen die mij aanspraken.
'Nederland is in 2006 een kleinburgerlijk, provinciaals, xenofoob land geworden.
Intussen staat de wijde wereld in brand.
Behalve die ene keer, in het slotdebat ven de campagne, toen Femke Halsema de premier boos kreeg door erop te wijzen dat hij zijn mond moet houden over normen en waarden als hij blijft liegen over Irak, bestond er geen buitenland in de politiek.
Maar de oorlog tegen terrorisme is geen reactie op terrorisme, maar de oorzaak ervan.
Nederland stuurt Hans van Baalen. "Om steun te betuigen aan premier Olmert en het Israëlische volk",...
Hans van Baalen is de vleesgeworden nostalgie naar de Tiendaagse Veldtocht.
De kiezers zien haar als minister van Buitenlanders Uitzetten. Dat is wat zij is, niets meer en niets minder en dat is de reden dat zij een historisch aantal voorkeurstemmen heeft gekregen.
De winnaars waren de SP, de ChristenUnie, de anti-islam-partij van Geert Wilders en in mindere mate het CDA... . Wat deze partijen gemeen hebben is hun diepe geworteldheid in de provincie, in Oss, in de bible belt, in Limburg en op het katholieke en christelijke platteland. Wat deze partijen gemeen hebben, is hun conservatief provinciaals gedachtengoed.
De grote verliezers waren de partijen die representatief zijn voor vrijzinnigheid, tolerantie en cultureel liberalisme'.
Tenslotte nog iets van mijzelf:
Intussen rouwt men wereldwijd om een man die vanwege geweld, drugs, en wapenbezit in de gevangenis kwam. Deze man mishandelde zelfs zijn vrouw. Enkele jaren geleden werd een sportheld bejubeld die zijn vrouw vermoordde. Popmuziek en sport rechtvaardigen kennelijk grof geweld. Dat wisten we al van het voetbal. Mannen die hun vrouw mishandelen of zelfs vermoorden behoren niet vereerd te worden.
Eliane tekende Pfeijffer in oktober voor het boekenkatern van de NRC.

Erica.

De foto is van juni 1989. Piffin is hier ongeveer twee maanden oud. Begin juli gingen we naar de VS. In een 7cm dik schrift van Erica over die reis vond ik zojuist deze twee documenten:

http://www.duvekot.ca/Willem/police.html

http://www.duvekot.ca/Willem/consulaat.html

Geloof het of niet, ik wist hier niets van. Erica hield van onze reizen altijd een soort dagboek bij met veel foto's, die gingen als ze klaar waren de kast in. Nu ik hier achter de computer zit realiseer ik me vooral hoe zij in noodsituaties buitengewoon effectief kon optreden, kennelijk niet alleen tijdens de overval, waar ik al eerder over schreef. Ze hield bij wat er gebeurde en schreef dat op. De datum van het politierapport is 8 juli. In haar schrift vind ik: ' 9/7 Heerlijk ontbeten (een eindje verderop) met wafels en aardbeien (Willem) en sinasappelsap, lekkere koffie! Dan afgehaald door de "police" rondgereden, foto's gemaakt. Het was net een uitje'!

VERMOEDENS.

De wiskundigen Pierre de Fermat (1601-1665) en Henri Poincaré (1854-1912) spraken tijdens hun leven een 'vermoeden' uit dat ze niet bewezen. Beiden zijn inmiddels zeer bekend dankzij respectievelijk Andrew Wiles en Grigori Perelman. Wiles bewees dat Fermats vermoeden juist was en Perelman bewees dat Poincaré' s vermoeden juist was.
Door de documentaire die de BBC over Wiles maakte werd wiskunde ook bij het grote publiek even heel populair. Het tijdschrift 'Science' heeft nu Perelmans bewijs als de belangrijkste ontdekking van 2006 uitgeroepen.
Alleen de wiskunde heeft een eigen unieke taal die elke wiskundige, van welke nationaliteit ook, kan lezen. Ook is het in geen enkele andere wetenschap mogelijk wereldberoemd te worden door een 'vermoeden' uit te spreken!
Wat doen die sterappels nou? Die moeten het vermoeden van Poincaré toelichten. We kunnen om die driedimensionale appel een tweedimensionaal plastic aanbrengen, 'sealen' dus. Er mogen geen gaten in dat plastic ontstaan en het plastic mag alleen de appel raken, dus zeker niet ergens zichzelf. Wiskundig: we hebben met een tweedimensionaal lichaam een driedimensionaal lichaam omsloten. Poincaré nu vermoedde dat het mogelijk moet zijn met een driedimensionaal lichaam een vierdimensionaal lichaam in te pakken. Sterker nog: en zo voort! De 'enzovoorts' lichamen bleken gemakkelijk te bewijzen, maar de drie en vier dimensies waren in de afgelopen honderd jaar niet te kraken. Perelman heeft dat nu gedaan en de afgelopen drie jaar hebben topwiskundigen hun hersens gepijnigd om hem te begrijpen. Dat is nu gelukt en daarom steekt Science de vlag voor hem uit. Helaas is de wereldvreemde Perelman al een poos onvindbaar.
De sterappel was Erica's lieveling, met kerst lagen ze onder de kerstboom. Natuurlijk uit eigen tuin.

Zelfreflectie.

Nooit had ik gedacht dat mijn blog nog eens iets over voetballen zou brengen. Zelfs ik, een notoire niet-voetballiefhebber, kan er niet meer omheen. In het journaal gaf deze week Marco van Basten zijn collega voetbaltrainer Van Gaal de raad om zichzelf eens zelfreflectie op te leggen.
Ik werd met een schok bij de les betrokken en vele vooroordelen van mij over voetballers smolten als sneeuw voor de zon. Mijn zelfreflectie is me nu al enkele dagen aan het achtervolgen en bereikte vanmorgen bij het lezen van het NRC Handelsblad een hoogtepunt. In 'Opinie en Debat' schrijft de Noorse sociaal-antropoloog Eriksen een beschouwing over onze moderne levenswijze. Hij concludeert dat we te snel leven. Wat mij het meest intrigeerde in zijn artikel: ten opzichte van begin vorige eeuw spreken we tweemaal zo snel! Zeker kan ik al lange tijd mensen, vooral op de TV, niet verstaan omdat ze erg snel spreken. Sommige interviewers en mensen als Rutte, Bos, Balkenende, Van Gaal(!) enz. ratelen zo snel en veel dat ik afhaak. Ik dacht dat het aan mijn leeftijd lag maar misschien kan ik nu toch 'nog even mee'.
Nu Erica is overleden heb ik een zee van tijd. Bij vrienden en kennissen zie ik dagelijks de bewijzen van Eriksens ideeën. Een mooi voorbeeld deed zich deze week nog voor. Bij een bezoek werd ik opengedaan door de gastvrouw terwijl zij tegelijkertijd een gesprek voerde via haar mobieltje. In gebarentaal wees zij mij een stoel. Misschien is over tien jaar de mobiele telefoon ingebouwd, ergens als chip achter het oor? Ik pleitte me later thuis natuurlijk direct vrij van dit soort gedragingen, maar werd onmiddellijk door mijn zelfreflectie teruggefloten.
Sinds de computer aan me vast is gegroeid schaak ik bij ICC (Internet Chess Club ). Meestal kies ik voor mijn favoriete 'Bullet Games', daarin speel ik dan wel de traagste versie: 10 sec begintijd en 4 sec. per zet. Carla bijvoorbeeld is dat alweer veel te langzaam, zij speelt 1 minuut per speler per partij, een partij kan dan maximaal 2 minuten duren. Mijn partijen lopen nog wel eens uit tot 4 of 5 minuten als ik kans zie binnen die 4 sec. per zet te blijven. Nee, Eriksen heeft het ook over mij. Dankjewel Marco!

Wereldpremière.

In Wolvega is in november voor het eerst het 'Remco Heite Schaaktoernooi' gehouden. Onze clubgenoot Jan Veldman speelde mee in het open toernooi en was zeer enthousiast over deze schaakmanifestatie in Wolvega.
Wereldnieuws werd dit toernooi omdat de eerste prijs een echt paard was en wel een draver. Een paard dus, dat met de juiste verzorging en training, op de baan geld kan opbrengen. Om deze prijs ook daadwerkelijk te kunnen uitreiken moest het ministerie van landbouw allerlei vergunningen verlenen en heeft Veerman persoonlijk Wolvega bezocht om de juridische problemen op te lossen en belangrijke handen te schudden.
Misschien kon het eigenlijk alleen omdat Loek van Wely het toernooi won? Loek is niet alleen de sterkste Nederlandse schaker maar ook precies de man die, dankzij zijn vrouw (!), een paard aankan. Het paard kwam dan ook bij de Van Wely's in een gespreid bedje. Wei, stal, voer, de trailer, Vrouwe Van Wely had overal voor gezorgd! Fantastisch toch?
Ik denk dat dit in de geschiedenis van het schaken het eerste toernooi was met als hoofdprijs een echt paard!

Eliane stuurde me de meest recente foto van Otger met zijn verjaarsdagscadeau goed zichtbaar.

Een geluksdag.

Gisteren werd mijn kleinzoon Otger 13 jaar. Een geluksdag met 's avonds pannenkoeken. Een enveloppe met geld en van mij een automatisch, mechanisch horloge. Dat bleek precies het goeie cadeau en het kwam ook nog juist gisteren aan. Vrijdagavond is het feest voor de vrienden. Op de foto zie je Otger met Orbit dit was in oktober. Het kon gisteren allemaal niet op. Otger wil graag naar een middelbare school met een speciaal programma, met extra wiskunde en techniek. Hij heeft daar echter een aanbeveling van zijn huidige school voor nodig. Op een schaal van een tot en met vijf kreeg hij uitsluitend vieren en vijven, dus dik in orde.
Ook juist gisteren stond in het NRC Handelsblad een ingezonden brief van mij:

Verdriet en schaamte over zorginstelling.
In Opinie en Debat van 16 december schreef Herman Vuijsje een haast te juist artikel over onze zorginstellingen. Het liet me verdrietig en met plaatsvervangende schaamte achter. Als cliënt van zo'n organisatie wil ik graag aantonen hoe goed Vuijsje de toestand beschrijft.
In juni 2005 vroegen mijn vrouw ik bij zorginstelling S hulp aan. Twee dames van S bezochten ons in de week daarna. Beiden concludeerden onze aanvraag als dringend nodig en in de volgende week zou de hulp starten. Door de toestand van mijn vrouw daarna heb ik in de maanden daarop geen kans meer gezien contact met S, waar we niets meer van hoorden of zagen, op te nemen. In september overleed mijn vrouw, in oktober belde ik S en zei het volgende:
'In juni hebben mijn vouw en ik hulp aangevraagd, inmiddels is mijn vrouw overleden. Mijn vraag is: wachten jullie nu tot ik ook dood ben of kan ik vòòr die tijd hulp krijgen?' Het werd even doodstil. Binnen een uur kwam er iemand langs met een formulier voor een handtekening. De volgende dag kwam de hulp.
Was of ben ik blij? Nee, door de herinneringen zit ik nu te huilen achter mijn computer.
Willem Duvekot, Gorssel.

Vera Menchik.

Het wereldkampioenschap voor vrouwen werd in 1927 ingesteld door de FIDE, de Fédération Internationale des Échec, als een toernooi naast de Schaakolympiade. Vera Menchik won dat toernooi en ook de volgende toernooien in 1930, 1931, 1933, 1935, 1937 en 1939. Zij was regerend wereldkampioene toen ze in juni 1944 omkwam tijdens een Duitse luchtaanval op Londen.
Een aardige anekdote met betrekking tot Vera is de "Menchikclub". De internatioanale mannelijke wereldtoppers die een partij van haar verloren werden door hun collega's tot lid van deze club benoemd. Euwe was ook lid van deze club!
Op mijn vorige blog schreef ik over Duchamp en dacht aan zijn partij tegen Vera uit het Internationale toernooi van 1929 in Parijs. Vera kwam na een fout in het middenspel zogoed als verloren te staan. Toen kwam ze echter op stoom, ze was bekend om haar eindspeltechniek. Vanuit het onderstaande diagram ging de partij als volgt verder:
27.Tc4 Tad8 28.Te1 Txd4 29.Txc6 Td2 30.g3 Tf8 31.f4 Th8 32.h4 Tb8 33.b3 Txa2 34.Texe6 Txb3 35.Txg6+ Kf7 36.Tb6 Td3 37.Tbd6 Tb3 remise.

Marcel Duchamp - Vera Menchik 1929.

Reuzen.

De Franse afvaardiging naar de Schaakolympiade van Folkstone 1933.
Staand: Duchamp en Voisin. Zittend: Kahn, Aljechin en Betbeber.
Gerard vroeg zich af waarom ik ter nagedachtenis van de vorige week overleden schaker Bronstein niets over hem op mijn blog had. Van Peter ontving ik een uitnodiging om samen een 'schaakblog' te beginnen.
David Ionovitch Bronstein (1924-2006) was inderdaad een van de schaakreuzen uit de vorige eeuw, vanaf ca. 1948 behoorde hij zeker decennia lang tot de wereldtop.
Peter en Gerard behoren beiden tot die piepkleine groep intellectuelen die we in ons land zo broodnodig hebben. Hun kennis overlapt ook nog eens de geschiedenis van het schaken, wie ben ik dan om daar nog iets aan toe te voegen?
Toch zal ik hier een poging wagen en ik hoop op een comment van hen bij dit blog.
De oorzaak van mijn schrijven is een artikel van Arnold Heumakers in het boekenkatern van de NRC gisteren. Heumakers schrijft over de Amerikaanse dichter Williams. In zijn autobiografie vertelt Williams over een ontmoeting met Marcel Duchamp. Duchamp werd als kunstenaar wereldberoemd na de 'Armory Show' van 1913 in New York. Naast het artikel van Hooimakers een grote foto van mijn favoriete schilderij 'Nude Decending a Staircase' uit 1912 van Duchamp (nee Carla, zie eerst dat schilderij hieronder voor je mij weer als 'vrouwengek' uitlacht).
Duchamp was een absolute Reus in de (moderne) kunst in de vorige eeuw. Hij was echter ook een van de sterkste schakers van Frankrijk tussen 1925 en 1935. Duchamps vriend Man Ray (ook een Reus onder de kunstenaars) schreef over Duchamps fascinatie voor het schaakspel en naar aanleiding van zijn eerste huwelijk van 1927:
'Duchamp spent most of the one week they lived together studying chess problems, and his bride, in desperate retaliation, got up one night when he was asleep and glued the chess pieces to the board. They were divorced three months later'!
Binnenkort zal ik over Duchamp en Vera Menchik schrijven. Menchik was de sterkste vrouwelijke schaker ter wereld in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. Zij kwam om in 1944 bij een bombardement van de Duitsers op Londen.
N.B. Carla is Carla Bruinenberg en jarenlang een Reuzin in de Nederlandse schaakwereld van de vorige eeuw. Driemaal kampioene van Nederland en ontelbare malen kampioen van Deventer en het DSG Pallas.

'Naakt een trap afdalend' Duchamp 1912.

Ardèche 1966.

Dit is op hèt natuurristen terrein aan de Ardeche halverwege Vallon-Pont-d'Arc en Pont-Saint-d'Esprit. De laatste kilometers waren voor Engelse auto's (lage bodems) niet bereikbaar. Vanaf het parkeerterrein liep een pad het ravijn van de Ardèche in. De bagage ging in een grote mand aan een kabelbaan omlaag. Na een halfuur lopen was je beneden en kon je je melden bij monsieur Boudou, de absolute heerser over het terrein.
Een breed strand van 100 beter, stenen of zand, dan de rivier en aan de overkant een steile onherbergzame helling van 200 m omhoog met wilde geiten. Vele jaren hebben we daar onze hele zomervakanties doorgebracht, ook tot groot genoegen van de kinderen.
Hier zie je Thijlbert die toen 11 maanden was.

Beschaving.

Zaterdagavond gingen Lennerd en ik naar de film 'The Wind that Shakes the Barley'.
De film gaat over de Ierse onafhankelijkheidsstrijd van 1920-1921 en won in Cannes dit jaar de Gouden Palm. Op Lennerd en mij maakte de film ook een grote indruk.
Omdat ik een associatieve denker ben vergeleek ik de mannen van het Ierse verzet met de Papoea mannen.
Tot voor kort, ongeveer honderd jaar geleden, leefden de mensen van Nieuw Guinea geïsoleerd en bleven zij gespaard van onze 'beschaving'.
De mannen van onze 'beschaving' vechten en vochten over de hele wereld. De redenen voor dat vechten waren nationalisme, godsdienstwaanzin, een of andere obscure ideologie, macht, geld enzovoort. De tegenpartij werd massaal afgeslacht, duizenden zelfs miljoenen werden gedood. Deze vorm van vechten is nog aan de orde van de dag.
De Papoea mannen vochten om een vrouw of om een varken, de tegenstander werd gedood. Dat ging om en om met een voor beide partijen goed te voorziene frequentie, eeuwen lang.
In 1956 was ik het niet eens met onze bemoeienis met Nieuw Guinea en kwam daardoor in de gevangenis. Als Papoea had ik, zeker weten, natuurlijk wel om een vrouw of een varken gevochten!

VRIJE KLEDING.

Donderdag stond bij de ingang van Super de Boer een man met de 'daklozenkrant'. Voor mij de eerste keer dat ik dat in Gorssel zag. Op vier pagina's prachtige foto's van Rokus van den Bout van mannen van de Dani stam uit Irian Jaya. Aanleiding voor de foto's met tekst was dat de Indonesische regering weer toestaat dat de mannen hun oorspronkelijke 'kleding' dragen. Enkele weken terug las ik in het NRC Handelsblad dat Amerikaanse onderzoekers de Papoea's tot de intelligentste mensensoort had uitgeroepen. Het criterium bij het onderzoek was geweest welke mensen onder de meest wisselende en moeilijke omstandigheden kans zagen te overleven. Dat bleken de Papoea's. De vier in het Straat Magazine van de daklozen zijn prachtige voorbeelden van deze mensen.

De overwinning van de dassen.

Een vereniging die zichzelf opheft als de klus geklaard is! Daar kunnen velen een voorbeeld aan nemen. Al die jaren was ik lid en tot ca 1998 heb ik een of tweemaal per week de telefoondienst 's nachts gedaan. Ik schreef daar 8 augustus over op mijn blog. Nu Jaap Dirkmaat de zaak sluit ben ik inderdaad een beetje trots, het blijkt nuttig geweest. In die eerste jaren, voordat er dassentunnels en dergelijke waren, was het heel frustrerend als je op een nacht twee of drie doodgereden dassen had. Waar doe ik het voor, dacht ik dan.

Tiddles in de Kabeljauw.

Gisteren ontving ik voor het eerst na Erica's overlijden weer de Poezenkrant, dat is echt de meest onwaarschijnlijke, gekke en kostelijke krant in het Nederlands taalgebied. Pagina 1: 'De Poezenkrant. Onregelmatig sinds 1974. Abonnementen worden afgeraden en kosten 10 euro voor drie nummers.'
Dit No 52 gaat alleen over "Felix-katten" dus zwart-wit katten zoals Theo (zie hieronder). Vele foto's strijden om een plaatsje. Ik kies deze twee uit de Daily Mirror van 20 april 1967 omdat ik moest denken aan Maarten 't Hart die zich zaterdag in het NRC Handelsblad druk maakte over het bijbelverhaal van Jonas. TIDDLES kwam ongeschonden terug na zijn onderzoek van het inwendige van deze kabeljauw. De foto's komen uit het archief van Spaarnestad en zijn genomen in de haven van Broadstairs in Kent.

Theo vandaag om 10 uur. Heel onhandig voor mij, zo op de trap! Ik stook de houtkachel weer en die staat precies onder de trap, vandaar.

Mug in het Oranje Hotel.

De gewone steekmug, Aedes punctor.
Ja, er is een verband tussen de Gevangenis in Scheveningen en de PvdD. Zondag in Oegstgeest wezen mijn vrienden me daarop en vonden het belangrijk genoeg voor mijn weblog.
Ons gesprek ging over de twee journalisten van de Telegraaf die vorige week bijna dagelijks het nieuws haalden, maar ook over het wel of niet doden van dieren naar aanleiding van mijn lidmaatschap van de PvdD. In ieder geval was het doodslaan van een mug natuurlijk toegestaan.
Toen herinnerde ik me de mug in mijn cel in Scheveningen. In het voorjaar van 1957 zat ik daar de laatste twee maanden van mijn gevangenschap als dienstweigeraar uit. Ik schreef daar in december 2005 over op mijn blog.
Op een dag werd ik gestoken door een mug en zag ik haar op mijn arm zitten. In een flits realiseerde ik me dat dit, naast mij, het enige levende wezen in mijn cel was. In de dagen daarna ben ik nog wel eens gestoken en toen zeker met mijn instemming. Deze vrouwtjesmug (de mannetjes steken niet) was als het ware mijn maatje!
Ik zal dit opsturen naar Marianne en Esther.

Serendipiteit.

Mijn hulp in de huishouding, die ik door de zorgverlener Sensire voor 3,9 uur per week krijg toegewezen, is afkomstig uit de Oekraïne. Aan het eind van die 3,9 uur vroeg ze naar de frequentie voor het verwijderen van 'spinragen'. Oude, tot spinrag vervallen, webben moeten natuurlijk weggehaald worden, maar webben met levende spinnen wil ik behouden, ze vangen muggen, vliegen en wat al niet. Als kersvers lid van de partij van de dieren kwam ik dus direct in de problemen.
Voor iemand die nog niet lang in ons land woont schrijft Svetlana trouwens verbluffend goed Nederlands. Dankzij haar 'spinragen' dook ik daarna het woordenboek in en vond ik iets wat ik niet wist. Via spinrag kwam ik bij spinsbek en pinsbek.
Pinsbek(spinbek) is een goudkleurige legering van koper en zink en is vernoemd naar de uitvinder Chr. Pinchbeck (overleden in Londen in1732). Wij kennen messing als dè legering van koper en zink, het wordt dikwijls geelkoper genoemd. Nu werden er al eeuwenlang legeringen van zink gemaakt, voordat we in ons (technisch achterlijke) Europa voor het eerst zink konden maken en dat was pas na Pinchbeck.
Dank Svetlana voor mijn kennismaking met Pinchbek en pinsbek. Een schitterend staaltje van SERENDIPITEIT, ik zocht naar spinrag en vond pinsbek!
Op het plaatje een kruisspin, familie : Araneidae (Wielwebspinnen).
Vele spinnen heb ik naar buiten gebracht na hulpkreten van Erica, vooral die grote kruisspinnen (dat zijn de vrouwtjes, de mannetjes zijn veel kleiner) waren griezels voor haar.
Zijn vrouwen echt banger voor spinnen dan mannen?

Op stap.

Vandaag ga ik naar Oegstgeest. Ton en Aaltje verhuisden in augustus van Borger naar Oestgeest, nu met Ern en Mijcke voor de eerste keer bij hen op bezoek.

Marianne en Esther zijn vandaag in Londen:
'Marianne Thieme en Esther Ouwehand, donderdag beëdigd als eerste parlementariërs ter wereld voor een Partij voor de Dieren (en als eerste volledig vrouwelijke fractie in het Nederlands parlement), zullen vandaag zondag 3 december de oprichting in Londen bijwonen van de Britse Partij voor de Dieren.
Na Duitsland, Frankrijk, België, Spanje, Canada en Australië waar inmiddels soortgelijke -nog niet in het parlement vertegenwoordigde- partijen zijn opgericht, zal ook Engeland onderdeel uitmaken van het wereldwijde beschavingsoffensief dat dieren via politieke belangenbehartiging letterlijk tot hun recht wil laten komen.
Voorzitter Jasmijn de Boo van de Britse Partij voor de Dieren, was in 2004 kandidaat voor de Nederlandse Partij voor de Dieren bij de verkiezingen voor het Europees Parlement'.
Overgenomen van de site van de PvdD.
Met die biggetjes zou ik wel lekker even willen 'neuzen'.

Broers en zusters.

Een Bultrugwalvis.
Grote walvissen hebben cellen in hun brein die tot nu toe uniek waren voor de mens en mensapen. Het gaat om 'spoelcellen' die een rol lijken te spelen bij sociale interactie en emoties.
Dit volgt uit hersenonderzoek van wetenschappers van de Mount Sinai School of Medicine in New York.
Hiermee blijken deze prachtige dieren, net als de primaten, onze broers en zusters. Graag heet ik hen hartelijk welkom in onze familie.
Helaas doen niet alle mensen dat. Noren, IJslanders, Japanners en wie niet allemaal bejagen deze dieren, zodat sommigen van hen dreigen uit te sterven.
Ik zal Marianne Thieme binnenkort schrijven nu heeft ze het nog erg druk met haar nieuwe baan. Ik heb verschillende flinke klussen voor haar, misschien moet ik maar lid worden van haar piepkleine clubje?